django-polish-inflection

Cienka warstwa Django (template tagi i filtry) nad polish-inflection — odmiana polszczyzny wprost w szablonach Django, oparta o słownik SGJP:

• rzeczowniki przez wszystkie przypadki i obie liczby (odmien, aliasy pytajne kogo_czego/komu_czemu/…),
• frazy wielowyrazowe (nazwy własne instytucji, np. „Uniwersytet Lubelski") — odmien_fraze,
• przymiotniki wg rodzaju głowy — odmien_przymiotnik,
• dobór formy wg liczebnika (1 wydział / 2 wydziały / 5 wydziałów) — odmiana_liczebnikowa.

_{Przykładowy projekt „Odmieniarka" — pełna tabela odmiany przez przypadki wprost w przeglądarce.}

Support graciously provided by

Instalacja

pip install django-polish-inflection

Dodaj do INSTALLED_APPS:

INSTALLED_APPS = [
    ...,
    "django_polish_inflection",
]

Użycie

Wczytaj bibliotekę tagów raz na szablon przez {% load polish_inflection %} — od tej chwili masz w szablonie cztery narzędzia: generyczny odmien (dowolny przypadek), zestaw czytelnych aliasów pytajnych (kogo_czego, komu_czemu, …), dobór formy wg liczebnika (odmiana_liczebnikowa) i odmianę wielowyrazowych nazw własnych (odmien_fraze). Większość działa i jako tag {% … %}, i — gdy wystarczy sam przypadek — jako filtr |…; oba warianty zwracają to samo.

{% load polish_inflection %}

Dla przykładowych danych nazwa_jednostki = "wydział" i liczba = 5 (w komentarzach {# → … #} jest wynik renderowania):

Dowolny przypadek — generyczny odmien (w tym mianownik i wołacz, których aliasów pytajnych brak):

{{ nazwa_jednostki|odmien:"dopelniacz" }}
{# → wydziału #}

{% odmien nazwa_jednostki "dopelniacz" %}
{# → wydziału #}

{% odmien nazwa_jednostki "dopelniacz" liczba="mnoga" %}
{# → wydziałów #}

{% odmien nazwa_jednostki "dopelniacz" as forma %}{{ forma }}
{# → wydziału #}

Aliasy pytajne — czytają się jak zdanie, wystawiane automatycznie z polish_inflection.pytania:

Oto lista pracowników {% kogo_czego nazwa_jednostki %}
{# → Oto lista pracowników wydziału #}

Kliknij przycisk z {% z_kim_z_czym nazwa_jednostki %}
{# → Kliknij przycisk z wydziałem #}

{% komu_czemu nazwa_jednostki liczba="mnoga" %}
{# → wydziałom #}

{% podstawowa_forma "wydziałów" %}
{# → wydział #}

Dobór formy wg liczebnika — polska zgoda liczebnikowa (1 wydział / 2 wydziały / 5 wydziałów); numer doklejasz sam:

{{ liczba }} {% odmiana_liczebnikowa nazwa_jednostki liczba %}
{# → 5 wydziałów #}

{% odmiana_liczebnikowa nazwa_jednostki liczba "narzednik" %}
{# → wydziałami #}

Frazy wielowyrazowe i przymiotniki — nazwy własne instytucji oraz sam przymiotnik wg rodzaju:

{% odmien_fraze "Uniwersytet Lubelski" "dopelniacz" %}
{# → Uniwersytetu Lubelskiego #}

{{ "Akademia Medyczna"|odmien_fraze:"narzednik" }}
{# → Akademią Medyczną #}

{% odmien_przymiotnik "lubelski" "dopelniacz" "meski" %}
{# → lubelskiego #}

Dostępne aliasy pytajne (dokładnie te, które eksportuje zainstalowana wersja polish_inflection.pytania.__all__ — nowe funkcje upstreamu o zgodnej sygnaturze (wyraz, *, liczba=None, default=...) pojawiają się tu automatycznie): kogo_czego, komu_czemu, kogo_co, z_kim_z_czym, o_kim_o_czym, podstawowa_forma, oraz skróty komu, czemu, z_kim, z_czym, o_kim, o_czym.

Mianownik i wołacz nie mają aliasu pytajnego (upstream też ich nie ma) — używaj do nich generycznego {% odmien wyraz "mianownik" %} / "wolacz".

Odmiana liczebnikowa

{% odmiana_liczebnikowa wyraz liczba %} zwraca rzeczownik w formie narzuconej przez liczebnik (polska zgoda liczebnikowa: 1 wydział, 2 wydziały, 5 wydziałów). Liczby słownie nie generuje — numer doklejasz sam. Rodzaj (w tym męskoosobowy m1, np. 2 studentów a nie 2 studenci) jest wykrywany automatycznie ze słownika. Opcjonalny trzeci argument to przypadek frazy (domyślnie mianownik), np. {% odmiana_liczebnikowa wyraz liczba "narzednik" %} przy liczba=5 zwraca wydziałami (liczebnik „pięcioma" doklejasz sam). Kolejność argumentów jest jak w pozostałych tagach: wyraz pierwszy.

Odmiana fraz wielowyrazowych (nazw własnych instytucji)

{% odmien_fraze fraza "przypadek" %} odmienia wielowyrazowe nazwy własne instytucji — uczelni, wydziałów, instytutów — a nie tylko pojedyncze rzeczowniki. Silnik rozpoznaje głowę frazy, odmienia ją wraz z uzgadniającymi się z nią przymiotnikami i zamraża dopełniaczowy ogon. Wymaga polish-inflection >= 0.5.2.

{% load polish_inflection %}

{# rzeczownik + przymiotnik — odmieniają się razem #}
{% odmien_fraze nazwa_uczelni "dopelniacz" %}
{# "Uniwersytet Lubelski"            -> "Uniwersytetu Lubelskiego" #}
{# "Akademia Medyczna" (narzednik)   -> "Akademią Medyczną"        #}

{# rzeczownik + dopełniacz zależny — odmienia się tylko głowa #}
{% odmien_fraze nazwa_instytutu "dopelniacz" %}
{# "Instytut Technologii Stosowanej" -> "Instytutu Technologii Stosowanej" #}

{# filtr — gdy wystarcza sam przypadek #}
Sprawozdanie {{ nazwa_uczelni|odmien_fraze:"dopelniacz" }}

{# przypisanie do zmiennej #}
{% odmien_fraze nazwa_uczelni "miejscownik" as forma %}Konferencja na {{ forma }}

Trafność heurystyki to ok. 85–95% realnych nazw; frazy, których nie łapie (np. „Instytut Polski" — przymiotnik czy dopełniacz?), nadpisujesz ręcznie warstwą override (patrz Ustawienia). Liczba mnoga fraz jest obsługiwana (liczba="mnoga") — przymiotnik uzgadnia się z głową, a zależny ogon dopełniaczowy pozostaje zamrożony (wymaga polish-inflection >= 0.6.0).

Dostępny jest też niższopoziomowy tag {% odmien_przymiotnik lemat "przypadek" "rodzaj" %} (rodzaj: "meski" / "zenski" / "nijaki"), użyteczny gdy składasz formę samodzielnie:

{% odmien_przymiotnik "lubelski" "dopelniacz" "meski" %}    {# lubelskiego #}
{% odmien_przymiotnik "stosowany" "dopelniacz" "zenski" %}  {# stosowanej  #}

odmien_przymiotnik ma wymagany argument rodzaj, więc — jak odmiana_liczebnikowa — jest tylko tagiem (filtr Django przyjmuje jeden argument).

Ustawienia

# settings.py
POLISH_INFLECTION_STRICT = False  # domyślnie

• False (domyślnie): nieznane słowo w słowniku SGJP nigdy nie wywala renderowania strony — tag/filtr zwraca oryginalne słowo bez zmian.
• True: nieznane słowo podnosi polish_inflection.BrakOdmiany. Przydatne w testach/CI.

Nadpisania fraz (POLISH_INFLECTION_PHRASE_OVERRIDES)

Zawór bezpieczeństwa dla fraz, których heurystyka {% odmien_fraze %} nie rozstrzyga poprawnie. Mapa {(fraza, "przypadek"): "gotowa forma"} jest konsultowana przed silnikiem — jeśli para pasuje, zwracana jest ręczna forma, w przeciwnym razie działa silnik.

# settings.py
POLISH_INFLECTION_PHRASE_OVERRIDES = {
    # silnik heurystycznie daje „Instytutu Polski" (czyta jako dopełniacz);
    # wymuszamy czytanie przymiotnikowe:
    ("Instytut Polski", "dopelniacz"): "Instytutu Polskiego",
    ("Instytut Polski", "miejscownik"): "Instytucie Polskim",
}

• Klucz przypadka to ten sam przyjazny string, którego używasz w tagu ("dopelniacz", "miejscownik", …).
• Dopasowanie frazy ignoruje nadmiarowe białe znaki (trim + collapse spacji); wielkość liter jest znacząca.
• Nadpisanie dotyczy liczby pojedynczej (klucz nie zawiera liczby); przy liczba="mnoga" używany jest silnik.

Przykładowy projekt

W katalogu example_project/ jest gotowy do uruchomienia projekt Django („Odmieniarka"): wpisujesz słowo lub nazwę własną, a strona generuje pełną tabelę odmiany przez przypadki (l.poj. i l.mn.), łącznie z działającą warstwą override. Uruchomienie (z korzenia repo, uv sam ogarnia zależności): uv run python example_project/manage.py runserver.

Zakres

Ten pakiet odmienia pojedyncze rzeczowniki pospolite obecne w słowniku SGJP (np. "wydział", "uczelnia", "instytut") przez wszystkie przypadki i obie liczby.

Odmiana wielowyrazowych nazw własnych instytucji (np. "Uniwersytet Lubelski") jest dostępna heurystycznie przez {% odmien_fraze %} (patrz wyżej) — wymaga polish-inflection >= 0.5.2.

Dobór formy rzeczownika wg liczebnika (1 wydział / 2 wydziały / 5 wydziałów) jest dostępny przez {% odmiana_liczebnikowa %} (patrz wyżej) — wymaga polish-inflection >= 0.3.0.

Licencja

BSD 2-Clause — patrz LICENSE. Copyright © 2026 Michał Pasternak.