django-routines-tr 1.1.6

Reusable Django routines: middleware and i18n helpers.

django-routines-tr

Django projeleri için tekrar kullanılabilir middleware, authentication backend ve yardımcı altyapı rutinleri.

Dil yönlendirmesi, admin erişim kontrolü, çok dilli slug yönetimi, e-posta ile giriş, görsel sıkıştırma ve rate limit aşımı loglama gibi tekrar eden altyapı kodlarını azaltmak için tasarlanmış, hafif ve production odaklı yardımcı araçlar içerir.

---

Özellikler

• Dil duyarlı yönlendirme middleware’i
• Admin erişim güvenlik middleware’i
• Çok dilli slug üretimi (LANGUAGES’a göre otomatik slug set etme)
• Unicode uyumlu çok dilli slug sistemi (Latin dışı alfabeler için otomatik destek)
• Çok dilli slug yönlendirme yardımcı fonksiyonu
• Alfabe otomatik tespitli coklu_slugify fonksiyonu
• E-posta ile giriş (authentication backend)
• Model ImageField görsellerini otomatik WEBP’e çevirme ve sıkıştırma yardımcı fonksiyonu
• django-ratelimit entegrasyonu ile detaylı rate limit aşımı loglama

---

Kurulum

pip install django-routines-tr

Not:
Görsel sıkıştırma yardımcıları için Pillow gereklidir. Paket bağımlılıkları içinde otomatik kurulur.

---

Middleware Kullanımı

settings.py dosyanıza middleware’leri ekleyin:

MIDDLEWARE = [
    ...
    "django_routines.middleware.language_redirect.LanguageRedirectMiddleware",
    "django_routines.middleware.admin_redirect.AdminRedirectMiddleware",
]

LanguageRedirectMiddleware

• URL’leri aktif dile göre otomatik olarak prefixler
• Static ve media yollarını hariç tutar
• settings.LANGUAGES ayarını dikkate alır
• Çift dil prefix oluşumunu engeller

AdminRedirectMiddleware

• /admin/ paneline sadece superuser erişimine izin verir
• Yetkisiz erişimlerde HTTP 404 döner
• Admin panelinin ifşa edilmesini azaltmaya yardımcı olur

---

Authentication

EmailBackend

Kullanıcıların e-posta adresi ile giriş yapmasını sağlar.

settings.py:

AUTHENTICATION_BACKENDS = [
    "django_routines.backends.email_backend.EmailBackend",
]

Örnek kullanım:

from django.contrib.auth import authenticate

user = authenticate(request, username="[e-mail]", password="secret")
if user is not None:
    pass

Not: Kullanıcı modelinizde email alanının unique olması önerilir.

---

Unicode Uyumlu Slug Sistemi

Yeni sürüm ile birlikte slug sistemi Latin dışı alfabeleri otomatik olarak algılar ve uygun stratejiyi uygular:

• Latin alfabeler → ASCII slug üretir
• Arapça, Kiril, Yunanca, İbranice, CJK vb. → Unicode slug üretir
• Slug boş kalırsa fallback üretir
• settings.LANGUAGES değiştiğinde otomatik uyum sağlar
• Manuel dil listesi tutmaya gerek yoktur

Bu sayede:

• TR, EN, DE, ES, IT gibi Latin dillerde klasik SEO slug
• AR gibi dillerde anlamlı Unicode slug
• Google uyumlu yapı

---

coklu_slugify

Türkçe karakter desteği + alfabe otomatik tespiti + Unicode uyumlu slug üretimi sağlar.

from django_routines.i18n.slugify import coklu_slugify

slug = coklu_slugify("İstanbul Şehir Rehberi")
# istanbul-sehir-rehberi

slug_ar = coklu_slugify("دليل خدمات نقل المطار في تركيا")
# دليل-خدمات-نقل-المطار-في-تركيا

Teknik Özellikler

• Türkçe karakter normalizasyonu
• Unicode NFKC normalizasyonu
• Latin dışı alfabe otomatik tespiti
• allow_unicode=True otomatik aktivasyonu
• Boş slug durumunda fallback üretimi
• Uzunluk kontrolü

---

Unicode Slug URL Desteği

Unicode slug kullanılacaksa, Django’nun varsayılan <slug:slug> converter’ı yeterli değildir.

Bu nedenle paket içinde UnicodeSlugConverter tanımlanmıştır ve slugify.py içerisinde yer alır.

urls.py Kullanımı

from django.urls import path, register_converter
from django_routines.i18n.slugify import UnicodeSlugConverter
from . import views

register_converter(UnicodeSlugConverter, "uslug")

urlpatterns = [
    path("blog/<uslug:slug>/", views.blog_detay, name="blog_detay"),
]

Yapılması gereken tek değişiklik:

<slug:slug>  →  <uslug:slug>

Bu sayede:

• Arapça
• Rusça
• Yunanca
• Çince
• İbranice

gibi tüm Unicode slug’lar sorunsuz çalışır.

---

coklu_dil_slug_uygula

Modelinizde settings.LANGUAGES içinde tanımlı dillere göre otomatik slug üretir ve ilgili slug alanlarına set eder.

• Ana alan: isim → slug
• Diğer diller: isim_en → slug_en, isim_de → slug_de, isim_ar → slug_ar vb.
• Model üzerinde ilgili alan yoksa güvenli şekilde atlanır
• Slug üretimi için dışarıdan bir slugify_fonksiyonu alır
• Unicode alfabeler otomatik desteklenir

Örnek kullanım (model save içinde):

from django.db import models
from django_routines.i18n.coklu_dil_slug_save import coklu_dil_slug_uygula
from django_routines.i18n.slugify import coklu_slugify

class Blog(models.Model):
    isim = models.CharField(max_length=255)
    # allow_unicode=True → Arapça ve diğer Unicode alfabelerde slug üretimini destekler
    slug = models.SlugField(max_length=255, unique=True, blank=True, null=True, allow_unicode=True)

    def save(self, *args, **kwargs):
        coklu_dil_slug_uygula(
            nesne=self,
            baslik_alani="isim",
            slug_alani="slug",
            slugify_fonksiyonu=coklu_slugify,
        )
        super().save(*args, **kwargs)

---

dogru_i18n_slug_icin_yonlendir

Aktif dile göre doğru slug alanını kontrol eder ve gerekirse doğru slug’a yönlendirme yapar.

from django_routines import dogru_i18n_slug_icin_yonlendir

response = dogru_i18n_slug_icin_yonlendir(
    obj=article,
    current_slug=slug,
    url_name="article_detail",
)

if response:
    return response

---

Rate Limit Aşımı Loglama

ratelimit_sinir

django-ratelimit ile birlikte çalışır.
Rate limit aşıldığında (HTTP 429) detaylı güvenlik log’u üretir.

Loglanan bilgiler:

• Client IP (X-Forwarded-For destekli)
• Kullanıcı ID ve username (authenticated ise)
• Path ve HTTP method
• Query string
• Referer
• User-Agent
• Accept-Language
• Host
• Session key
• POST key listesi
• Truncate edilmiş body preview

---

Kurulum

1) Middleware Ekleyin

settings.py dosyanıza aşağıdaki middleware’i ekleyin
(Genellikle listenin alt kısmında olması önerilir):

MIDDLEWARE = [
    ...
    "django_ratelimit.middleware.RatelimitMiddleware",
]

---

2) Rate Limit Handler Tanımlayın

RATELIMIT_VIEW = "django_routines.ratelimit_sinir.ratelimit_exceeded"

---

3) Cache Ayarı (Production Önerisi)

django-ratelimit cache tabanlı çalışır.
Multi-worker production ortamda LocMemCache önerilmez.

CACHES = {
    "default": {
        "BACKEND": "django.core.cache.backends.redis.RedisCache",
        "LOCATION": "redis://127.0.0.1:6379/1",
    }
}

Redis veya Memcached gibi paylaşımlı cache kullanılması önerilir.

---

4) View Üzerinde Kullanım

from django_ratelimit.decorators import ratelimit

@ratelimit(key="ip", rate="3/m", method="POST", block=True)
def iletisim(request):
    ...

Limit aşıldığında otomatik olarak 429 döner ve ratelimit_sinir handler’ı çalışarak detaylı güvenlik log'u üretir.

---

Sunucu Üzerinde Logging İzleme

sudo journalctl -u gunicorn-ismi -f -o cat | grep rate_limit_sinir

---

Görsel Sıkıştırma

resim_sikistir

Model üzerindeki bir ImageField alanını:

• Eski görsel değiştiyse eski_<upload_to>/ klasörüne taşır
• WEBP formatına çevirir
• max_kenar ile en büyük boyutu sınırlar
• max_kb altına düşene kadar kaliteyi optimize eder

Örnek kullanım:

from django.db import models
from django_routines.images.compress import resim_sikistir

class Urun(models.Model):
    resim = models.ImageField(upload_to="urun_resimleri/", blank=True, null=True)

    def save(self, *args, **kwargs):
        resim_sikistir(self, "resim", dosya_adi="urun", max_kb=200, max_kenar=1200)
        super().save(*args, **kwargs)

---

Gereksinimler

• Python 3.10+
• Django 4.2+

---

Lisans

Apache Lisansı