ifc-ruhsat

Yapı ruhsatı IFC modelini yönetmeliğe göre kontrol eder. Türkiye'de 1 Eylül 2027'de yürürlüğe giren Mimarlık ve Mühendislik Projelerinin Dijital Olarak Hazırlanması Hakkında Yönetmelik (Resmî Gazete 5.8.2026, sayı 33331) her ruhsat projesinin IFC modelini 241 sayfalık eklere uydurmayı ve her teslimde EK-9 Model Kalite Kontrol Formu düzenlemeyi zorunlu kılıyor. Bu araç o ekleri makine kuralına çevirir: modeli okur, eksikleri madde numarasıyla söyler, EK-9 formunu doldurur. Komut satırından ya da Claude / Cursor gibi istemcilerden (MCP) kullanılır; yazılımdan bağımsızdır — Revit, Archicad, Allplan, Bonsai, hepsi IFC verir.

Otomatik ön kontroldür. Yönetmeliğin bazı satırları (LOD, mahal geometrisi, PDF–IFC uyumu) makinece denetlenemez; araç bunları "elle" diye açıkça bırakır, uygun saymaz. Nihai değerlendirme proje müellifi ile ilgili idareye aittir; bu araç hukuki görüş değildir.

uvx ifc-ruhsat kontrol 123456_00_MM_GNEL_MD_BIM_000_01_000.ifc

ornekler\hatali_ornek.ifc — IFC4X3
10 hata, 3 uyarı, 8 elle kontrol, 7 bilgi

X [m.11, EK-5 5.5 ve Tablo 5.3 · EK-9 m.5] 1 varlığın adı şablona uymuyor. Beklenen: iki harf disiplin,
  üç harf kategori kodu ve açıklama, orta tire ile (örn. MM-DVR-dis_20cm) …
    3U9N2MO4vDDA4Hfy2J54b4
X [EK-7 Tablo 7.6 · EK-9 m.6] IfcProjectedCRS.Name 'EPSG:3857'; TUREF 3° dilimlerinden biri olmalı:
  EPSG:5253 … EPSG:5259.
X [EK-6 Tablo 6.66 · EK-9 m.9] IfcWall: Pset_WallCommon.FireRating (Yangın Dayanım Sınıfı) 1 varlıkta yok ya da boş.
    3U9N2MO4vDDA4Hfy2J54b4
X [EK-6 6.1.3 · EK-9 m.17] 1 varlık IfcProxy/IfcBuildingElementProxy ile modellenmiş; yönetmelik vekil sınıfa izin vermez …
? [EK-9 madde 7] Gelişim seviyesi (LOD 300) geometrinin ayrıntısına bakılarak elle değerlendirilir.

Tam örnek: ornekler/hatali_ornek.EK-9.md — 21 satırlık EK-9 formu, her satırda Evet / Hayır / Kısmen / Elle ve dayanağı.

Kurulum

Python 3.10+ yeterli. uv varsa kurulum gerekmez, uvx ifc-ruhsat … yeter. Kalıcı kurulum:

pip install ifc-ruhsat

Komutlar

MCP ile kullanım

Claude Desktop, Claude Code, Cursor ve MCP konuşan her istemci:

{
  "mcpServers": {
    "ifc-ruhsat": { "command": "uvx", "args": ["ifc-ruhsat", "mcp"] }
  }
}

Sonra asistanınıza sorun: "C:\proje\A_blok.ifc yönetmeliğe uyuyor mu, EK-9 formunu çıkar", "IfcSlab için hangi özellikler zorunlu?", "Kolonlarda neden hata var, hangi maddeye göre?"

Sunucu yalnızca verilen dosyayı okur; ağa hiçbir şey göndermez, hiçbir şey yazmaz.

Ne denetleniyor

EK-6'nın 68 zorunlu sınıf tablosunun tamamı nihai Resmî Gazete ekinden sayfa sayfa okunup kodlandı; her öznitelik IFC 4.3 şemasına, her özellik buildingSMART'ın resmî Pset şablonlarına karşı testle doğrulanır. Hangi tablonun hangi sayfadan geldiği: KAYNAKLAR.md. Geometri kontrolleri (mahal gövdesi, örtüşme, kot) sınır kutusu tabanlıdır — hızlı ve kaba; L biçimli mahallerde yanlış alarm verebilir, bunu bulgu metni de söyler.

Gerçek modellerde ne çıkıyor

Halka açık üç modelde, hiçbir şey değiştirmeden (bu modeller yönetmelik yokken yapıldı; sonuç "hazırlık ne kadar" sorusunun cevabıdır):

Ders: bugünkü tipik bir Revit çıktısı ile yönetmeliğin istediği dosya arasındaki fark büyük ama sayılabilir — IFC 4.3'e geçiş, vekil sınıfların sınıflandırılması, isimlendirme şablonu, yangın/kullanım özellikleri ve Türkiye'ye özel parsel/emsal setleri. Araç bu listeyi GlobalId'leriyle veriyor. Bir de yönetmeliğin kendi boşluğu görünüyor: Revit'in giydirme cephe panellerini attığı IfcPlate EK-5'in iki listesinde de yok (KAYNAKLAR.md).

Yönetmelik ne diyor, kısaca

• Ruhsat eki projeler BIM tabanlı hazırlanır, IFC 4.3 (TS EN ISO 16739-1) teslim edilir; 2B paftalar modelden üretilip PDF/A verilir (m.4, m.9).
• Varlıklar EK-5'teki sınıflarla, Disiplin-KategoriKodu-Açıklama adıyla modellenir (m.11, EK-5); vekil sınıf yasak (EK-6 6.1.3).
• Her sınıf için EK-6'daki öznitelik ve özellik setleri, projeler için EK-7 (Türkiye'ye özel TREpys_ setleri dahil) doldurulur (m.12–13).
• Model LOD 300'dür (EK-8); her teslimde EK-9 formu düzenlenir (m.15).
• Takvim (Geçici m.1): yürürlük 1.9.2027; IFC teslimi 1.9.2029'dan itibaren büyükşehirlerdeki >10.000 m² projelerle başlar, 1.9.2032'de bütün binalar, 1.9.2033'te konut dışı.

Metin: Resmî Gazete 20260805-2 · Ekler (241 s.): 20260805-2-1.pdf

Kendi kurallarınız

Yönetmelik verisi src/ifc_ruhsat/ekler/*.json içinde, her dosya kaynağını kendi kaynak alanında söyler. Bir EK-6 tablosu eklemek: ilgili Resmî Gazete sayfasını okuyup ek6_ozellikler.json'a satırı ve sayfa numarasını yazın, testleri çalıştırın. Kural eklemek: src/ifc_ruhsat/kurallar/ altına kontrol(baglam) -> list[Bulgu] imzasıyla bir modül, kontrol.py'daki MODULLER'e bir satır. Her bulgu bir maddeye ve bir EK-9 satırına bağlanmak zorundadır; dayanağı olmayan kural eklenmez.

uv sync && uv run pytest && uv run ruff check .

English

ifc-ruhsat checks an IFC model against Türkiye's building-permit BIM regulation (Official Gazette 5 Aug 2026, no. 33331; in force 1 Sep 2027; IFC delivery phased in from Sep 2029). It encodes the regulation's annexes — mandatory IFC 4.3 classes and 3-letter category codes (Annex 5), per-class attribute and property-set requirements including the Turkish TREpys_ sets (Annex 6), project/person/organisation and TUREF coordinate requirements (Annex 7) — and fills in the 21-row model quality-control form (Annex 9). Findings cite the article and annex table and list GlobalIds. Vendor-neutral (IfcOpenShell), usable as a CLI, as an MCP server for Claude/Cursor, and as buildingSMART IDS files for Solibri/BIMcollab/usBIM. It is an automated pre-check, not legal advice; rows that cannot be verified by machine are reported as manual, never as passed.

Lisans

MIT. Yönetmelik metni ve ekleri kamu belgesidir; buradaki JSON dosyaları o eklerin makine biçimidir, hangi sayfadan alındığı her birinde yazılıdır.

mcp-name: io.github.BerkantACUN/ifc-ruhsat