sude-yasam-sigortasi 0.1.0

Aktüeryal Yaşam Sigortaları Hesaplama Modülü

📊 Hayat_Sigortalari

👤 Geliştirici Hakkında

İsim Soyisim: Sude Sert

Üniversite: Selçuk Üniversitesi

Bölüm: Aktüerya Bilimleri / 3. sınıf

İletişim: [e-mail] veya www.linkedin.com/in/sudesert

📝 Proje Hakkında

Bu proje, aktüeryal hesaplamaların dijitalleştirilmesi amacıyla tasarlanmış üç aşamalı bir projenin ilk adımıdır (Modül 1-Yasam Sigortaları). Akademik çalışmalarım kapsamında TRSH-2010 (Türkiye Sigortalı Hayat Tablosu) Mortalite Tablosu verilerini Python programlama dili ile entegre ederek paranın zaman değerini modellemektedir.

TRSH-2010 Erkek sigortalı hayat tablosu verileri işlenmektedir.

Kullanıcı tarafından belirlenen teknik faiz oranına göre dinamik olarak komütasyon sütunları (Dx, Nx, Sx, Cx, Mx, Rx ) hesaplanmaktadır.

Yaşam sigortalarında prim ve teminat hesabını kapsar

Modül-1, hayat sigortaları kapsamındaki yaşam olasılıklarını baz alarak prim ve teminat hesaplama süreçlerini dijitalleştirmektedir.

⚠️ Kapsam ve Teknik Detaylar

Bu modül sadece "Yaşam Teminatlı" (Survival Benefits) ürünleri kapsamaktadır.

Dahil Olanlar: Saf Kapital, Ömür Boyu Rantlar, Süreli Rantlar (Kişi yaşadığı sürece ödeme yapılanlar).

Veri Seti: TRSH-2010 Erkek sigortalı hayat tablosu.

Komütasyon: Kullanıcı tarafından belirlenen teknik faiz oranına göre dinamik olarak hesaplanan

D

x

,

N

x

,

S

x

 sütunları.

🛠️ Kurulum ve Çalıştırma Aşamaları

Bu modülü yerel bilgisayarınızda çalıştırmak için aşağıdaki adımları izleyiniz.

Gereksinimler Sisteminizde Python 3.x kurulu olmalıdır. Ayrıca gerekli kütüphaneyi yüklemek için terminale/komut satırına şu kodu yazın: pip install pandas

Dosya Hazırlığı Proje dosyalarını (Modul1_Yasam_Sigortalari.py, README.md ve TRSH2010_Erkek.csv) aynı klasöre indirin.

Önemli: Python kodundaki dosya_yolu değişkenini, TRSH2010_Erkek.csv dosyasının bilgisayarınızdaki konumuyla güncelleyin.

Çalıştırma Spyder, VS Code veya herhangi bir Python IDE'sini açın. Modul1_Yasam_Sigortalari.py dosyasını çalıştırın. Konsol ekranında hesaplama özetini ve net tek prim sonucunu göreceksiniz.

NOT: Tablo dosyasında ayırıcı olarak ‘;’ ve ondalık işareti olarak ‘,’ kullanılmaktadır. Kod bu formatı otomatik olarak işleyecek şekilde yapılandırılmıştır.

💻 Kullanım Örneği

Kodları çalıştırmadan önce tablonun yüklendiğinden ve faiz oranının belirlendiğinden emin olun.

1. Hazırlık Aşaması

İlk olarak kütüphaneyi çağırıp teknik faiz oranını (Örn: %3) belirliyoruz.

# %3 Faiz oranı ile komütasyon sayılarını hazırla

komutasyon_hazirla(0.03)

#Tek Ödemeli Yaşam Sigortası (toys)

# Parametreler: (yas, sure, hedef_para)

prim = toys_prim_hesapla(25, 10, 50000)

print(f"Ödenmesi Gereken Peşin Prim: {prim} TL")

#Ömür Boyu Ödemeli Yaşam Sigortası (oboys)

# Parametreler: (yas, istenen_maas)

maliyet = oboys_prim_hesaplama1(30, 5000)

print(f"Ömür Boyu Maaşın Maliyeti: {maliyet} TL")

#Dönemsel Yaşam Sigortası (dys)

# Parametreler: (yas, sure, eldeki_para)

maas = dys_teminat_hesaplama1(40, 15, 100000)

print(f"100.000 TL ile alınabilecek yıllık maaş: {maas} TL")

#Aritmetik Değişken Ödemeli Yaşam Sigortası (adoys)

# Parametreler: (yas, baslangic_maasi, artis_miktari)

# Artış miktarı (+) girilirse Artan, (-) girilirse Azalan hesaplar.

degisken_prim = adoys_omur_boyu_prim(30, 10000, 1000)

print(f"Artan Maaş Sigortası Primi: {degisken_prim} TL")

📚 Fonksiyon Rehberi

Bu kütüphanedeki fonksiyonlar genel olarak iki sonek (suffix) ile biter:

_prim_hesapla: Belirli bir maaşı almak için bugün yatırılması gereken parayı (Maliyeti) bulur.

_teminat_hesapla: Belirli bir toplu para ile ne kadar maaş bağlanabileceğini (Faydayı) bulur.

1. TÖYS (Tek Ödemeli Yaşam Sigortası)

Saf Kapital (Pure Endowment) olarak da bilinir.

Fonksiyon: toys_...

Ne Yapar?: Kişi belirlenen süre sonunda (n yıl) hâlâ hayattaysa tek seferlik toplu ödeme yapar. Arada ölürse ödeme yapılmaz.

2. ÖBÖYS (Ömür Boyu Ödemeli Yaşam Sigortası)

Fonksiyon: oboys_...

Ne Yapar?: Kişi yaşadığı sürece sonsuza dek (ölene kadar) düzenli maaş öder.

hesaplama1: Dönem Başı (Ödemeler hemen başlar).

hesaplama2: Dönem Sonu (Ödemeler 1 yıl sonra başlar).

3. DYS (Dönemsel Yaşam Sigortası)

Süreli Rant (Temporary Annuity) olarak bilinir.

Fonksiyon: dys_...

Ne Yapar?: Sadece belirli bir süre (örneğin 10 yıl) boyunca maaş öder. Süre bitince kişi yaşasa bile ödeme kesilir.

4. EYS (Ertelenmiş Yaşam Sigortası)

Deferred Annuity olarak bilinir.

Fonksiyon: eys_...

Ne Yapar?: Ödemeler hemen başlamaz, belirlenen bir bekleme süresinden (r yıl) sonra başlar.

5. DVEYS (Dönemsel ve Ertelenmiş Yaşam Sigortası)

Fonksiyon: dveys_...

Ne Yapar?: Hem ertelenmiş (beklemeli) hem de süreli (kısıtlı) olan sigorta türüdür. Örneğin: "5 yıl bekle, sonra 10 yıl maaş al".

6. ADOYS (Aritmetik Değişken Yaşam Sigortası) 🔥

En gelişmiş modüldür.

Fonksiyon: adoys_...

Ne Yapar?: Sabit değil, her yıl belirli bir tutarda artan (+) veya azalan (-) maaşları hesaplar.

Özellik: Azalan sigortalarda maaşın eksiye düşüp düşmediğini otomatik kontrol eder (Smart Safety Check).