uzwiki
Wikipedia va Wikidata'dan o'zbek tilida ma'lumot olish uchun Python kutubxonasi va buyruq qatori (CLI).
English:
uzwikilooks up Wikipedia articles and Wikidata facts with Uzbek as the default language, falls back to English automatically, and can optionally translate queries and answers with Google Gemini — handy for Uzbek-speaking voice assistants and chat bots.
- 📖 Wikipedia — qidiruv, maqola mazmuni, to'liq matn, bo'limlar, tasodifiy maqola
- 📊 Wikidata — aniq faktlar: tug'ilgan sana, aholi, poytaxt, koordinata va boshqalar
- 🔁 Avtomatik fallback — o'zbekcha maqola topilmasa, inglizchasi olinadi
- 🤖 Gemini qatlami (ixtiyoriy) — so'rovni tozalaydi/tarjima qiladi, javobni o'zbekchaga o'giradi
- 🛡️ Wikimedia qoidalariga mos — to'g'ri User-Agent, so'rovlar orasida tanaffus, 429 da qayta urinish
- 🎙️ Ovozli yordamchilar uchun tayyor —
(parameters, player=None)imzosi tool-calling'ga mos
O'rnatish
pip install uzwiki
Gemini tarjima qatlami bilan:
pip install "uzwiki[gemini]"
Python 3.10 yoki undan yangi versiya kerak.
Buyruq qatori (CLI)
uzwiki summary "Amir Temur" # qisqacha mazmun
uzwiki search "sun'iy intellekt" # maqolalarni qidirish
uzwiki full "Python (dasturlash tili)" # to'liq matn (4000 belgigacha)
uzwiki sections "O'zbekiston" # bo'limlar ro'yxati
uzwiki random --lang en # tasodifiy maqola
uzwiki facts "O'zbekiston" # Wikidata: asosiy faktlar
uzwiki wd-search "Amir Temur" # Wikidata: elementlarni qidirish
uzwiki property "Toshkent" aholisi # Wikidata: bitta xususiyat
uzwiki smart "amir temur kim edi" # Gemini qatlami bilan, javob doim o'zbekcha
Har bir buyruqda --lang uz|en|ru|... bilan tilni tanlash mumkin (standart: uz).
Yordam: uzwiki --help yoki uzwiki property --help.
Python'da ishlatish
from uzwiki import wikipedia_action, wikidata_action
# Hikoya/tushuntirish kerak bo'lsa:
print(wikipedia_action({"action": "summary", "query": "Amir Temur", "lang": "uz"}))
# Aniq fakt kerak bo'lsa:
print(wikidata_action({"action": "property", "query": "Amir Temur",
"lang": "uz", "prop": "tug'ilgan_sana"}))
# Barcha muhim faktlarni birdan olish:
print(wikidata_action({"action": "facts", "query": "O'zbekiston", "lang": "uz"}))
Wikipedia (wikipedia_action) |
Wikidata (wikidata_action) |
|
|---|---|---|
| Nima qaytaradi | O'qiladigan matn, paragraf | Aniq faktlar (sana, raqam, koordinata) |
| Qachon ishlatiladi | "X kim edi?", "Y haqida gapir" | "Qachon tug'ilgan?", "Aholisi qancha?" |
action qiymatlari |
search, summary, full, random, sections |
search, facts, property |
wikidata_actiondagi prop uchun tayyor nomlar: tug'ilgan_sana, vafot_sana, tug'ilgan_joy,
fuqaroligi, kasbi, poytaxti, aholisi, maydoni, koordinata, rasmiy_til, valyuta,
davlati va boshqalar (to'liq ro'yxat: uzwiki.PROPERTY_MAP). Xom Wikidata P-kodini ham
("P569" kabi) to'g'ridan-to'g'ri berish mumkin.
Gemini tarjima qatlami (wiki_lookup)
wiki_lookup so'rovni Gemini orqali tayyorlaydi (inglizchaga tarjima qiladi yoki o'zbekcha imloni
tuzatadi), Wikipedia/Wikidata'dan qidiradi va natijani har doim o'zbek tilida qaytaradi.
import uzwiki
uzwiki.set_api_key("AIzaSy...") # yoki GEMINI_API_KEY muhit o'zgaruvchisi
print(uzwiki.wiki_lookup({"query": "amir temur kim edi"}))
print(uzwiki.wiki_lookup({"query": "ozbekistn aholisi qancha", "source": "wikidata",
"mode": "property", "prop": "aholisi", "lang_hint": "uz"}))
API kalit quyidagi tartibda qidiriladi:
uzwiki.set_api_key("...")GEMINI_API_KEYmuhit o'zgaruvchisi- Joriy papkadagi
config/api_keys.json(namuna:config/api_keys.json.example)
Kalit topilmasa yoki google-genai o'rnatilmagan bo'lsa, dastur qulab tushmaydi —
wiki_lookup shunchaki tarjima qilinmagan natijani qaytaradi. Modelni o'zgartirish:
uzwiki.gemini_tools.TEXT_MODEL = "models/...".
User-Agent (muhim)
Wikimedia siyosati bo'yicha har bir ilova o'zini tanitadigan User-Agent yuborishi kerak.
Standart qiymat: uzwiki/<versiya> (https://github.com/Abror5555/wiki). O'z ilovangiz uchun
o'zgartiring:
uzwiki.set_user_agent("MyBot/1.0 (https://github.com/me/mybot; me@example.com)")
yoki UZWIKI_USER_AGENT muhit o'zgaruvchisi orqali.
Ovozli yordamchiga ulash (masalan, Avelia)
-
O'rnating:
pip install "uzwiki[gemini]" -
Import qiling:
from uzwiki import wiki_lookup
-
TOOL_DECLARATIONSro'yxatiga qo'shing:
{
"name": "wiki_lookup",
"description": (
"Wikipedia (tushuntirish/hikoya) yoki Wikidata'dan (aniq fakt: sana, "
"aholi, koordinata va h.k.) ma'lumot oladi. Til mantig'i avtomatik: "
"agar foydalanuvchi ANIQ 'o'zbek tilida qidir' / 'o'zbekchada top' "
"demagan bo'lsa, lang_hint='auto' qoldiring — bu holda so'rov ichki "
"tarzda inglizchaga tarjima qilinib, ingliz Wikipedia/Wikidata'dan "
"eng to'liq ma'lumot olinadi. Foydalanuvchi aniq o'zbek tilida "
"qidirishni so'rasa, lang_hint='uz' qiling. Natija HAR DOIM avtomatik "
"o'zbek tiliga tarjima qilib qaytariladi — boshqa hech narsa qilish shart emas."
),
"parameters": {
"type": "OBJECT",
"properties": {
"query": {
"type": "STRING",
"description": "Foydalanuvchi so'ragan mavzu/savol, o'zi aytgan tilda"
},
"source": {
"type": "STRING",
"description": "'wikipedia' — tushuntirish/hikoya kerak bo'lsa (default). 'wikidata' — aniq sana/raqam/fakt kerak bo'lsa."
},
"mode": {
"type": "STRING",
"description": (
"source='wikipedia' bo'lsa: search|summary|full|random|sections (default: summary). "
"source='wikidata' bo'lsa: search|facts|property (default: facts)."
)
},
"lang_hint": {
"type": "STRING",
"description": "'auto' (default, tavsiya etiladi) yoki 'uz' (foydalanuvchi aniq o'zbekcha qidirishni so'ragandagina)"
},
"prop": {
"type": "STRING",
"description": (
"mode='property' uchun majburiy: tug'ilgan_sana | vafot_sana | "
"tug'ilgan_joy | fuqaroligi | kasbi | poytaxti | aholisi | maydoni | "
"koordinata | rasmiy_til | valyuta | davlati (yoki xom P-kod, masalan 'P569')"
)
},
},
"required": ["query"]
}
},
-
_execute_toolichidagi dispatch'ga qo'shing:elif name == "wiki_lookup": r = await loop.run_in_executor(None, lambda: wiki_lookup(args, player=self.ui)) result = r or "Ma'lumot topilmadi." self.ui.show_content(f"WIKI — {args.get('query', '')[:38]}", result)
Avelia'ning config/api_keys.json fayli bo'lsa, uzwiki kalitni o'sha yerdan o'zi o'qiydi
(dastur loyiha papkasidan ishga tushirilganda). wiki_lookup odatda 2 ta Gemini va 1-2 ta
Wikipedia/Wikidata so'rovini ketma-ket bajaradi (taxminan 2-5 soniya), shuning uchun uni
run_in_executor orqali chaqirish tavsiya etiladi.
Ishlab chiqish
git clone https://github.com/Abror5555/wiki
cd wiki
pip install -e ".[dev,gemini]"
pytest # internetsiz testlar
python examples/demo.py # haqiqiy so'rovlar bilan namoyish + interaktiv rejim
PyPI'ga chiqarish (muallif uchun)
Yangi versiya chiqarish GitHub Actions orqali avtomatlashtirilgan
(.github/workflows/publish.yml):
- Bir martalik sozlash: pypi.org'da akkaunt oching → Your projects → Publishing →
Add a new pending publisher → GitHub tab: Owner
Abror5555, Repositorywiki, Workflowpublish.yml, Environmentpypi, PyPI project nameuzwiki. src/uzwiki/_meta.pydagi__version__ni yangilang (masalan0.1.1).- GitHub'da Releases → Draft a new release → teg
v0.1.1→ Publish release. Workflow testlarni o'tkazadi, paketni yig'adi va PyPI'ga yuklaydi.
Litsenziya
MIT © 2026 Abror Kushshiyev
Metadata
Release files for uzwiki 0.1.0
For a detailed explanation of source distributions (sdists) and built distributions (wheels), please see the package formats documentation.
Source distribution (sdist)
| File | Size | Uploaded | Provenance | Actions |
|---|---|---|---|---|
| uzwiki-0.1.0.tar.gz | 21.2 kB | With provenance | Details for uzwiki-0.1.0.tar.gz |
Built distribution (wheel)
| File | Interpreter | ABI | Platform | Actions Reset |
|---|---|---|---|---|
| uzwiki-0.1.0-py3-none-any.whl | Python 3 | none | any | Details for uzwiki-0.1.0-py3-none-any.whl |
Total release size: 45.1 kB
Release files / uzwiki-0.1.0.tar.gz
| Download URL | uzwiki-0.1.0.tar.gz |
|---|---|
| Size | 21.2 kB |
| Tags | Source |
|
SHA-256 checksum How to use checksums |
0aebe20200cb407ff84666cfb923b2dd96df58cdc4f2ef113fa54aa72f13107b
|
|
BLAKE2b-256 checksum How to use checksums |
8a3cc9c2b94128183b8b540de390eb6fb69ed0cf5393fd77056601a14f777586
|
| Upload date | |
|
Uploaded using Trusted Publishing? What is trusted publishing? |
Yes |
| Uploaded via |
twine/7.0.0 CPython/3.13.16
|
Provenance
Provenance describes where a file came from. On PyPI, provenance is shared via attestations, which provide a verifiable record of the build or publishing details. View details, limitations and caveats.
PyPI Publish Attestation
PyPI verified that this artifact, at this checksum, originated from the publisher listed below.
Signed by GitHub Actions, verified by PyPI on Nov 19, 2026.
Transparency logRelease files / uzwiki-0.1.0-py3-none-any.whl
| Download URL | uzwiki-0.1.0-py3-none-any.whl |
|---|---|
| Size | 23.8 kB |
| Tags | Python 3 |
|
SHA-256 checksum How to use checksums |
f91dfcab137d2b9eb6be8f9612c18463aec9a4e1fb57a31ab7515770892365d0
|
|
BLAKE2b-256 checksum How to use checksums |
db2d7ad73ba582ff5ce90848c3972803a627b1c0826598465a26d00055422742
|
| Upload date | |
|
Uploaded using Trusted Publishing? What is trusted publishing? |
Yes |
| Uploaded via |
twine/7.0.0 CPython/3.13.16
|
Provenance
Provenance describes where a file came from. On PyPI, provenance is shared via attestations, which provide a verifiable record of the build or publishing details. View details, limitations and caveats.
PyPI Publish Attestation
PyPI verified that this artifact, at this checksum, originated from the publisher listed below.
Signed by GitHub Actions, verified by PyPI on Nov 19, 2026.
Transparency logSecurity for uzwiki 0.1.0
Provenance
Provenance describes where a file came from. On PyPI, provenance is shared via attestations, which provide a verifiable record of the build or publishing details. View details, limitations and caveats.
Full provenance
Both files in this release have been uploaded with provenance metadata.
Attestation for uzwiki-0.1.0.tar.gz
PyPI Publish Attestation
PyPI verified that this artifact, at this checksum, originated from the publisher listed below.
Signed by GitHub Actions, verified by PyPI on Nov 19, 2026.
Transparency logA note on package security
PyPI is a repository for distributing packages, not a service for auditing them. While third-party security researchers and our staff do their best to detect and remove malicious packages, PyPI cannot guarantee the quality, security or suitability of any given package.
To learn more about protecting yourself from malicious actors, visit our package security documentation.