tr-yangin
English summary. tr-yangin runs early-design fire-safety checks under the
Turkish Regulation on the Fire Protection of Buildings (Binaların Yangından
Korunması Hakkında Yönetmelik, BKK 2007/12937, consolidated text as amended up to
30/6/2025): occupant load, number and width of exits, travel distances, stair
types, and the height/use triggers for protected stairs, fire lobbies,
pressurisation, sprinklers and fire detection. A building/storey description goes
in, a structured Turkish compliance report with article references comes out (text,
Markdown or JSON, also via a CLI). It is a preliminary design aid and does not
replace fire-brigade (itfaiye) approval.
Binaların Yangından Korunması Hakkında Yönetmelik'e göre erken tasarım kontrolleri.
tr-yangin, mimari ve kentsel tasarımın ilk aşamasında bir bina veya kat
tanımını alır ve Yönetmelik'in kaçış ve aktif korunma hükümlerine göre madde
numaralı, yapılandırılmış bir Türkçe uygunluk raporu üretir:
- Bina sınıfı ve yükseklik: kullanım sınıfları (Madde 8-18), bina yüksekliği, yapı yüksekliği ve yüksek bina tanımları (Madde 4).
- Kullanıcı yükü: Ek-5/A katsayılarıyla mekân ve kat kişi sayısı (Madde 32(1)).
- Çıkış sayısı: Madde 39 (50 / 500 / 1000 kişi eşikleri; yüksek tehlikede 25), Madde 32(8), 48, 50, 52 istisnaları.
- Kaçış genişlikleri: 50 cm birim genişlik ve Ek-5/B birim kapasiteleriyle kapı, merdiven, koridor/rampa toplam genişlikleri; 80 / 100 / 150 / 200 cm ve yüksek binada 120 cm alt sınırları (Madde 32-33, 47, 49).
- Kaçış uzaklıkları: tek yön / iki yön, yağmurlamalı / yağmurlamasız ve çıkmaz koridor sınırları (Ek-5/B), konut daire içi (Madde 48(2)) ve otel odası (Madde 50(3)) sınırları.
- Merdivenler: gerekli kaçış merdiveni sayısı, korunumlu merdiven, yangın güvenlik holü, basınçlandırma, acil durum asansörü, dengelenmiş ve dış açık merdiven yasakları (Madde 34, 38-48, 63, 89).
- Aktif sistemler: yağmurlama (Madde 96), otomatik algılama (Madde 75, Ek-7), yangın uyarı butonları (Madde 75(2)), itfaiye su alma hattı ve yangın dolapları (Madde 94), itfaiye su verme bağlantısı (Madde 97).
Bütün sayısal değerler tek bir JSON veri dosyasında durur ve kullanıcı tarafından kısmen geçersiz kılınabilir. Paketin çalışması için yalnızca Python standart kütüphanesi yeterlidir.
Uyarı. Bu paket bir ön tasarım yardımcısıdır. İtfaiye onayının, yangın danışmanının veya proje müellifinin incelemesinin ve ilgili idarenin kararının yerine geçmez. Yönetmelik metninin güncel hâlini ve yerel itfaiye uygulamalarını mutlaka kontrol edin.
Kurulum
pip install tr-yangin
Python 3.9 veya üstü gerekir. Bağımlılık yoktur.
Hızlı başlangıç (komut satırı)
tr-yangin ornek -o bina.json # örnek bina tanımı
tr-yangin rapor bina.json # Türkçe metin raporu
tr-yangin rapor bina.json --bicim md -o rapor.md
tr-yangin rapor bina.json --bicim json --siki # uygunsuzlukta çıkış kodu 1
tr-yangin kullanici-yuku --kullanim ofis --alan 1200 # 120 kişi
tr-yangin genislik --kisi 300 --sinif buro # gerekli genişlikler
tr-yangin uzaklik --sinif buro --iki-yon --yagmurlama # 75 m
tr-yangin tablolar # sınıf ve Ek-5/A anahtarları
tr-yangin --tablolar benim_tablom.json rapor bina.json # tablo geçersiz kılma
Bina tanımı (Türkçe veya İngilizce anahtarlar kabul edilir):
{
"ad": "Örnek büro binası",
"kullanim_sinifi": "buro",
"bina_yuksekligi_m": 18.6,
"yapi_yuksekligi_m": 22.4,
"yanmaz_yapim": true,
"katlar": [
{
"kat": 1,
"mekanlar": [
{"ad": "Açık ofis", "kullanim": "ofis", "alan_m2": 520},
{"ad": "Toplantı salonu", "kullanim": "toplanti_salonu", "alan_m2": 60}
],
"cikis_sayisi": 2, "merdiven_sayisi": 2, "merdiven_genisligi_m": 1.2,
"kapi_genisligi_m": 0.9, "koridor_genisligi_m": 1.4,
"kacis_uzakligi_m": 41, "iki_yonlu": true, "cikmaz_koridor_m": 9
}
]
}
Rapordan bir kesit:
KULLANICI YÜKÜ
--------------
[BİLGİ] [1. kat] Kat kullanıcı yükü 92 kişi. Açık ofis: 520 m² brüt / 10 m²/kişi = 52 kişi (Ek-5/A satır 11); Toplantı salonu: 60 m² net / 1.5 m²/kişi = 40 kişi (Ek-5/A satır 1)
ÇIKIŞ SAYISI VE KAÇIŞ GENİŞLİKLERİ
----------------------------------
[UYGUN DEĞİL] [1. kat] Çıkış kapısı temiz genişliği (yükseklik en az 200 cm); en az genişlik: 92 kişilik kat için 100 cm (Madde 33(1) kişi bandı).
gereken: ≥ 1.00 m | mevcut: 0.90 m | dayanak: Madde 33(1), (5)(b); Madde 47(1)
Durumlar: UYGUN, UYGUN DEĞİL, GEREKLİ, GEREKLİ DEĞİL, BİLGİ, VERİ YOK
(eksik veri bir uygunsuzluk sayılmaz, ayrıca raporlanır).
Hızlı başlangıç (Python)
from tr_yangin import Building, Storey, Space, assess, occupant_count, exit_widths
occupant_count("ofis", 1200) # 120 (Ek-5/A: 10 m²/kişi, brüt)
w = exit_widths(300, "buro") # Madde 33(1), Ek-5/B
w.stair_total_m, w.min_single_exit_m # (2.5, 1.0) -> 300/60 x 0.50 m
bina = Building(
use_class="buro", building_height_m=18.6, structure_height_m=22.4,
noncombustible_construction=True,
storeys=[
Storey(level=0, spaces=[Space(use="ofis", area_m2=600)], exits=2,
door_width_m=1.0, travel_distance_m=30, two_way=True),
Storey(level=1, spaces=[Space(use="ofis", area_m2=600)], exits=2, stairs=2,
stair_width_m=1.2, travel_distance_m=41, two_way=True),
],
)
rapor = assess(bina)
print(rapor.to_text()) # veya to_markdown(), to_json(), to_dict()
rapor.ok, len(rapor.failures), [f.reference for f in rapor.requirements]
Daha uzun bir örnek için examples/quickstart.py dosyasına bakın.
API özeti
| Nesne | Açıklama |
|---|---|
assess(bina, tables=None) -> Report |
Bütün kontrolleri çalıştırır. bina bir Building veya sözlük olabilir. |
Building, Storey, Space |
Girdi modeli; Building.from_dict Türkçe anahtarları da kabul eder. |
Report |
findings, failures, requirements, ok, counts(), to_text(), to_markdown(), to_json(), to_dict(). |
Finding, Status |
Bir bulgu: konu, kat, durum, açıklama, gereken, mevcut, dayanak (madde). |
occupant_count(kullanim, alan, beyan=None) |
Ek-5/A kullanıcı yükü (yukarı yuvarlanır; beyan büyükse o esas). |
min_exit_count(kisi, yuksek_tehlike=False) |
Madde 39(2) çıkış sayısı. |
exit_widths(kisi, sinif, yuksek_bina=False) |
Madde 32-33 ve Ek-5/B genişlikleri (ExitWidths). |
max_travel_distance(sinif, iki_yon, yagmurlama, dusuk_alevlenir=False) |
Ek-5/B en fazla kaçış uzaklığı. |
max_dead_end, min_exit_separation, is_high_rise |
Çıkmaz koridor, Madde 39(3) çıkışlar arası uzaklık, yüksek bina testi. |
load_tables(override) / Tables |
Veri dosyasını yükler; sözlük veya JSON dosyasıyla derin birleştirme yapar. |
example_building() |
Paketle gelen örnek bina tanımı. |
Kullanım sınıfları (kullanim_sinifi)
konut, otel, yurt, egitim, saglik (yataklı), ayakta_tedavi, buro,
ticaret, endustri, toplanma, depo, otopark, yuksek_tehlike.
Her sınıf bir Ek-5/B satırına ve (varsa) bir Ek-7 satırına bağlıdır.
Karışık kullanımlı binalarda Madde 18 gereği daha sıkı sınıfı seçin veya
yangın bölmesiyle ayrılmış bölümleri ayrı ayrı değerlendirin.
Ek-5/A mekân kullanımları (kullanim)
toplanti_salonu (1.5, net), dans_oturma (1.0, net), dans_ayakta (0.5, net),
sergi_studyo (1.5, net), terminal_bekleme (3, net), derslik (1.5),
resepsiyon (3), spor (3), magaza (5), galeri_muze (5), fitness_okuma (5),
ofis (10), ogrenci_yatak (10), uretim (10), hastane_yatak (20),
mutfak (10), otel_yatak (20), hastane_lab (20), muayene (5), depo (30),
otopark (30) m²/kişi. Ek-5/A'da konut satırı yoktur: konutlarda kişi sayısını
kisi alanıyla verin veya tabloya kendi varsayımınızı ekleyin.
Tabloları geçersiz kılma
from tr_yangin import load_tables, assess
tb = load_tables({
"thresholds": {"high_rise_rule": "and"}, # yüksek bina: iki şart birlikte
"occupant_load_factors": {"konut": {"row": "-", "label": "Konut (varsayım)",
"m2_per_person": 20, "area_basis": "brut"}},
})
rapor = assess(bina, tb)
Komut satırında aynı yapı --tablolar dosya.json ile verilir. Bütün tablo
tr-yangin tablolar --json ile görülebilir.
Yöntem ve kaynaklar
Birincil kaynak, mevzuat.gov.tr'deki derlenmiş metindir: Binaların Yangından Korunması Hakkında Yönetmelik, Bakanlar Kurulu Kararı 27/11/2007 No 2007/12937, Resmî Gazete 19/12/2007 No 26735; değişiklikler 2009/15316, 2012/2958, 2015/7401, 2017/10459, 2018/11347, CK 3167 (2020), CK 4825 (2021) ve CK 10026 (30/6/2025, Geçici Madde 4). https://www.mevzuat.gov.tr/mevzuat?MevzuatNo=200712937&MevzuatTur=21&MevzuatTertip=5 (metin 9 Kasım 2026'da kontrol edildi).
Kullanılan hükümler: Madde 4 (tanımlar), 8-18 (kullanım sınıfları), 31-33 (kaçış yolları, kullanıcı yükü, çıkış genişliği), 34 (yangın güvenlik holü), 38-48 (kaçış merdivenleri, çıkış sayısı, kapılar, konutlar), 49-52 (sağlık, oteller, toplanma, büro/mağaza/fabrika), 63 (acil durum asansörü), 75 ve 81 (algılama ve uyarı), 89 (basınçlandırma), 94 (itfaiye su alma hattı, yangın dolapları), 96 (yağmurlama), 97 (itfaiye su verme bağlantısı); Ek-5/A, Ek-5/B, Ek-7. Ek-5/B'nin hastaneler satırındaki merdiven kapasitesi değişiklikle 30 kişidir. Ek-7'nin kurumsal, ticaret, endüstri ve toplanma satırları Danıştay 10. Dairesinin 28/12/2021 tarihli E.2019/261 K.2021/5537 sayılı kararıyla iptal edilmiştir (İDDK 22/2/2023 onama); bu sınıflar için rapor bunu belirtir.
Hesap kuralları:
- Kişi sayısı = ⌈alan / katsayı⌉; beyan edilen kişi sayısı büyükse o esas alınır (Ek-5/A notu). Ek-5/A'nın 1-4. satırları net, diğerleri brüt alanla çalışır.
- Toplam gerekli genişlik = kişi / birim kapasite × 0.50 m (Madde 33(1)). Değer, 50 cm'lik tam birimlere yuvarlanmaz.
- Merdiven genişliği kat bazında, o katın kullanıcı yüküyle kontrol edilir; iki çıkış gereken durumda her merdiven yükün yarısını taşımalıdır (Madde 33(4)).
- Yağmurlama durumu verilmezse, sistem yalnızca Madde 96'nın zorunlu kıldığı durumda var kabul edilir ve kaçış uzaklıkları buna göre seçilir.
Sınırlamalar ve yorumlar
- Yüksek bina tanımı ("bina yüksekliği 21.50 m'den, yapı yüksekliği 30.50
m'den fazla") iki şartın birlikte mi ayrı ayrı mı arandığını açıkça söylemez.
Varsayılan ihtiyatlı yorum "veya"dır;
high_rise_rule: "and"ile değiştirilebilir. - Sınır değerler: Madde 48(5)'teki 21.50 / 30.50 / 51.50 m eşiklerine tam eşit yükseklikler bir üst (daha sıkı) banda alınır; Madde 47(3)'te tam 4 kat 90 dk kapı ister; Madde 50'de tam 20 yatak iki çıkış ister.
- Madde 96(2)(d)'deki "katlı" şartı ihtiyaten aranmaz; toplanma sınıfı "eğlence yeri" olarak bu bende dahil edilir.
- Madde 89(1) merdiven kovası yüksekliğini esas alır; paket yapı
yüksekliğini vekil değer olarak kullanır. Madde 48(7)-(8) uyarınca bodrum veya
çatı arası hariç tutulacaksa
konut_merdiven_yuksekligi_malanını kullanın. - Madde 75(2) kat sayısı bodrumlar dahil sayılır.
- Geometri (kaçış uzaklığı, köşegen, genişlikler) kullanıcı tarafından ölçülüp girilir; paket plan çizimi okumaz ve yol bulma yapmaz.
- Kapsam dışı: yapı elemanlarının yangın dayanımları (Ek-3), kompartıman alanları (Ek-4), malzeme sınıfları (Ek-2), koltuk sıraları (Ek-6), su deposu ve pompa hesapları (Ek-8), tehlikeli maddeler (Sekizinci Kısım), mevcut yapılara özel hükümler (Onuncu Kısım), cezaevleri, açık otoparklar.
- Yönetmelik değişebilir. Tablo dosyası güncel değilse
load_tablesile düzeltin.
Geliştirme
pip install -e ".[dev]"
python -m pytest
python -m ruff check . && python -m ruff format --check src tests
python -m mypy src
Akademik atıf
@software{eminoglu_tr_yangin,
author = {Eminoğlu, Yusuf},
title = {tr-yangin},
year = {2026},
version = {0.1.0},
url = {https://github.com/YusufEminoglu/tr_yangin_sdk}
}
Lisans
MIT. Ayrıntılar için LICENSE dosyasına bakın. İletişim: geospacephilo@gmail.com
Metadata
Release files for tr-yangin 0.1.0
For a detailed explanation of source distributions (sdists) and built distributions (wheels), please see the package formats documentation.
Source distribution (sdist)
| File | Size | Uploaded | Provenance | Actions |
|---|---|---|---|---|
| tr_yangin-0.1.0.tar.gz | 53.8 kB | With provenance | Details for tr_yangin-0.1.0.tar.gz |
Built distribution (wheel)
| File | Interpreter | ABI | Platform | Actions Reset |
|---|---|---|---|---|
| tr_yangin-0.1.0-py3-none-any.whl | Python 3 | none | any | Details for tr_yangin-0.1.0-py3-none-any.whl |
Total release size: 94.4 kB
Release files / tr_yangin-0.1.0.tar.gz
| Download URL | tr_yangin-0.1.0.tar.gz |
|---|---|
| Size | 53.8 kB |
| Tags | Source |
|
SHA-256 checksum How to use checksums |
907e4985eda11d0f31c1eb9d29e52c41f5a81c42fb4511a1e5094025dddcf2ef
|
|
BLAKE2b-256 checksum How to use checksums |
0e47ccb5e785bdad02c0da32e4872b2e0cdcb1a2fb1eda709fc7f08ffac0c906
|
| Upload date | |
|
Uploaded using Trusted Publishing? What is trusted publishing? |
Yes |
| Uploaded via |
twine/7.0.0 CPython/3.13.16
|
Provenance
Provenance describes where a file came from. On PyPI, provenance is shared via attestations, which provide a verifiable record of the build or publishing details. View details, limitations and caveats.
PyPI Publish Attestation
PyPI verified that this artifact, at this checksum, originated from the publisher listed below.
Signed by GitHub Actions, verified by PyPI on Nov 11, 2026.
Transparency logRelease files / tr_yangin-0.1.0-py3-none-any.whl
| Download URL | tr_yangin-0.1.0-py3-none-any.whl |
|---|---|
| Size | 40.6 kB |
| Tags | Python 3 |
|
SHA-256 checksum How to use checksums |
133ed82160cbae73c8946547e7f495c27e1b4356ad9a6235881b3c7a8e9877ee
|
|
BLAKE2b-256 checksum How to use checksums |
d255286c0f7b73ded866dbe8957e63306360f8d7d57b45c3608e358bc04c7030
|
| Upload date | |
|
Uploaded using Trusted Publishing? What is trusted publishing? |
Yes |
| Uploaded via |
twine/7.0.0 CPython/3.13.16
|
Provenance
Provenance describes where a file came from. On PyPI, provenance is shared via attestations, which provide a verifiable record of the build or publishing details. View details, limitations and caveats.
PyPI Publish Attestation
PyPI verified that this artifact, at this checksum, originated from the publisher listed below.
Signed by GitHub Actions, verified by PyPI on Nov 11, 2026.
Transparency logSecurity for tr-yangin 0.1.0
Provenance
Provenance describes where a file came from. On PyPI, provenance is shared via attestations, which provide a verifiable record of the build or publishing details. View details, limitations and caveats.
Full provenance
Both files in this release have been uploaded with provenance metadata.
Attestation for tr_yangin-0.1.0.tar.gz
PyPI Publish Attestation
PyPI verified that this artifact, at this checksum, originated from the publisher listed below.
Signed by GitHub Actions, verified by PyPI on Nov 11, 2026.
Transparency logA note on package security
PyPI is a repository for distributing packages, not a service for auditing them. While third-party security researchers and our staff do their best to detect and remove malicious packages, PyPI cannot guarantee the quality, security or suitability of any given package.
To learn more about protecting yourself from malicious actors, visit our package security documentation.