Skip to main content

tr-yangin

PyPI version Python versions CI License: MIT

English summary. tr-yangin runs early-design fire-safety checks under the Turkish Regulation on the Fire Protection of Buildings (Binaların Yangından Korunması Hakkında Yönetmelik, BKK 2007/12937, consolidated text as amended up to 30/6/2025): occupant load, number and width of exits, travel distances, stair types, and the height/use triggers for protected stairs, fire lobbies, pressurisation, sprinklers and fire detection. A building/storey description goes in, a structured Turkish compliance report with article references comes out (text, Markdown or JSON, also via a CLI). It is a preliminary design aid and does not replace fire-brigade (itfaiye) approval.


Binaların Yangından Korunması Hakkında Yönetmelik'e göre erken tasarım kontrolleri.

tr-yangin, mimari ve kentsel tasarımın ilk aşamasında bir bina veya kat tanımını alır ve Yönetmelik'in kaçış ve aktif korunma hükümlerine göre madde numaralı, yapılandırılmış bir Türkçe uygunluk raporu üretir:

  • Bina sınıfı ve yükseklik: kullanım sınıfları (Madde 8-18), bina yüksekliği, yapı yüksekliği ve yüksek bina tanımları (Madde 4).
  • Kullanıcı yükü: Ek-5/A katsayılarıyla mekân ve kat kişi sayısı (Madde 32(1)).
  • Çıkış sayısı: Madde 39 (50 / 500 / 1000 kişi eşikleri; yüksek tehlikede 25), Madde 32(8), 48, 50, 52 istisnaları.
  • Kaçış genişlikleri: 50 cm birim genişlik ve Ek-5/B birim kapasiteleriyle kapı, merdiven, koridor/rampa toplam genişlikleri; 80 / 100 / 150 / 200 cm ve yüksek binada 120 cm alt sınırları (Madde 32-33, 47, 49).
  • Kaçış uzaklıkları: tek yön / iki yön, yağmurlamalı / yağmurlamasız ve çıkmaz koridor sınırları (Ek-5/B), konut daire içi (Madde 48(2)) ve otel odası (Madde 50(3)) sınırları.
  • Merdivenler: gerekli kaçış merdiveni sayısı, korunumlu merdiven, yangın güvenlik holü, basınçlandırma, acil durum asansörü, dengelenmiş ve dış açık merdiven yasakları (Madde 34, 38-48, 63, 89).
  • Aktif sistemler: yağmurlama (Madde 96), otomatik algılama (Madde 75, Ek-7), yangın uyarı butonları (Madde 75(2)), itfaiye su alma hattı ve yangın dolapları (Madde 94), itfaiye su verme bağlantısı (Madde 97).

Bütün sayısal değerler tek bir JSON veri dosyasında durur ve kullanıcı tarafından kısmen geçersiz kılınabilir. Paketin çalışması için yalnızca Python standart kütüphanesi yeterlidir.

Uyarı. Bu paket bir ön tasarım yardımcısıdır. İtfaiye onayının, yangın danışmanının veya proje müellifinin incelemesinin ve ilgili idarenin kararının yerine geçmez. Yönetmelik metninin güncel hâlini ve yerel itfaiye uygulamalarını mutlaka kontrol edin.

Kurulum

pip install tr-yangin

Python 3.9 veya üstü gerekir. Bağımlılık yoktur.

Hızlı başlangıç (komut satırı)

tr-yangin ornek -o bina.json            # örnek bina tanımı
tr-yangin rapor bina.json               # Türkçe metin raporu
tr-yangin rapor bina.json --bicim md -o rapor.md
tr-yangin rapor bina.json --bicim json --siki   # uygunsuzlukta çıkış kodu 1

tr-yangin kullanici-yuku --kullanim ofis --alan 1200        # 120 kişi
tr-yangin genislik --kisi 300 --sinif buro                   # gerekli genişlikler
tr-yangin uzaklik --sinif buro --iki-yon --yagmurlama        # 75 m
tr-yangin tablolar                                           # sınıf ve Ek-5/A anahtarları
tr-yangin --tablolar benim_tablom.json rapor bina.json       # tablo geçersiz kılma

Bina tanımı (Türkçe veya İngilizce anahtarlar kabul edilir):

{
  "ad": "Örnek büro binası",
  "kullanim_sinifi": "buro",
  "bina_yuksekligi_m": 18.6,
  "yapi_yuksekligi_m": 22.4,
  "yanmaz_yapim": true,
  "katlar": [
    {
      "kat": 1,
      "mekanlar": [
        {"ad": "Açık ofis", "kullanim": "ofis", "alan_m2": 520},
        {"ad": "Toplantı salonu", "kullanim": "toplanti_salonu", "alan_m2": 60}
      ],
      "cikis_sayisi": 2, "merdiven_sayisi": 2, "merdiven_genisligi_m": 1.2,
      "kapi_genisligi_m": 0.9, "koridor_genisligi_m": 1.4,
      "kacis_uzakligi_m": 41, "iki_yonlu": true, "cikmaz_koridor_m": 9
    }
  ]
}

Rapordan bir kesit:

KULLANICI YÜKÜ
--------------
  [BİLGİ] [1. kat] Kat kullanıcı yükü 92 kişi. Açık ofis: 520 m² brüt / 10 m²/kişi = 52 kişi (Ek-5/A satır 11); Toplantı salonu: 60 m² net / 1.5 m²/kişi = 40 kişi (Ek-5/A satır 1)

ÇIKIŞ SAYISI VE KAÇIŞ GENİŞLİKLERİ
----------------------------------
  [UYGUN DEĞİL] [1. kat] Çıkış kapısı temiz genişliği (yükseklik en az 200 cm); en az genişlik: 92 kişilik kat için 100 cm (Madde 33(1) kişi bandı).
      gereken: ≥ 1.00 m | mevcut: 0.90 m | dayanak: Madde 33(1), (5)(b); Madde 47(1)

Durumlar: UYGUN, UYGUN DEĞİL, GEREKLİ, GEREKLİ DEĞİL, BİLGİ, VERİ YOK (eksik veri bir uygunsuzluk sayılmaz, ayrıca raporlanır).

Hızlı başlangıç (Python)

from tr_yangin import Building, Storey, Space, assess, occupant_count, exit_widths

occupant_count("ofis", 1200)            # 120  (Ek-5/A: 10 m²/kişi, brüt)
w = exit_widths(300, "buro")            # Madde 33(1), Ek-5/B
w.stair_total_m, w.min_single_exit_m    # (2.5, 1.0)  -> 300/60 x 0.50 m

bina = Building(
    use_class="buro", building_height_m=18.6, structure_height_m=22.4,
    noncombustible_construction=True,
    storeys=[
        Storey(level=0, spaces=[Space(use="ofis", area_m2=600)], exits=2,
               door_width_m=1.0, travel_distance_m=30, two_way=True),
        Storey(level=1, spaces=[Space(use="ofis", area_m2=600)], exits=2, stairs=2,
               stair_width_m=1.2, travel_distance_m=41, two_way=True),
    ],
)
rapor = assess(bina)
print(rapor.to_text())        # veya to_markdown(), to_json(), to_dict()
rapor.ok, len(rapor.failures), [f.reference for f in rapor.requirements]

Daha uzun bir örnek için examples/quickstart.py dosyasına bakın.

API özeti

Nesne Açıklama
assess(bina, tables=None) -> Report Bütün kontrolleri çalıştırır. bina bir Building veya sözlük olabilir.
Building, Storey, Space Girdi modeli; Building.from_dict Türkçe anahtarları da kabul eder.
Report findings, failures, requirements, ok, counts(), to_text(), to_markdown(), to_json(), to_dict().
Finding, Status Bir bulgu: konu, kat, durum, açıklama, gereken, mevcut, dayanak (madde).
occupant_count(kullanim, alan, beyan=None) Ek-5/A kullanıcı yükü (yukarı yuvarlanır; beyan büyükse o esas).
min_exit_count(kisi, yuksek_tehlike=False) Madde 39(2) çıkış sayısı.
exit_widths(kisi, sinif, yuksek_bina=False) Madde 32-33 ve Ek-5/B genişlikleri (ExitWidths).
max_travel_distance(sinif, iki_yon, yagmurlama, dusuk_alevlenir=False) Ek-5/B en fazla kaçış uzaklığı.
max_dead_end, min_exit_separation, is_high_rise Çıkmaz koridor, Madde 39(3) çıkışlar arası uzaklık, yüksek bina testi.
load_tables(override) / Tables Veri dosyasını yükler; sözlük veya JSON dosyasıyla derin birleştirme yapar.
example_building() Paketle gelen örnek bina tanımı.

Kullanım sınıfları (kullanim_sinifi)

konut, otel, yurt, egitim, saglik (yataklı), ayakta_tedavi, buro, ticaret, endustri, toplanma, depo, otopark, yuksek_tehlike. Her sınıf bir Ek-5/B satırına ve (varsa) bir Ek-7 satırına bağlıdır. Karışık kullanımlı binalarda Madde 18 gereği daha sıkı sınıfı seçin veya yangın bölmesiyle ayrılmış bölümleri ayrı ayrı değerlendirin.

Ek-5/A mekân kullanımları (kullanim)

toplanti_salonu (1.5, net), dans_oturma (1.0, net), dans_ayakta (0.5, net), sergi_studyo (1.5, net), terminal_bekleme (3, net), derslik (1.5), resepsiyon (3), spor (3), magaza (5), galeri_muze (5), fitness_okuma (5), ofis (10), ogrenci_yatak (10), uretim (10), hastane_yatak (20), mutfak (10), otel_yatak (20), hastane_lab (20), muayene (5), depo (30), otopark (30) m²/kişi. Ek-5/A'da konut satırı yoktur: konutlarda kişi sayısını kisi alanıyla verin veya tabloya kendi varsayımınızı ekleyin.

Tabloları geçersiz kılma

from tr_yangin import load_tables, assess

tb = load_tables({
    "thresholds": {"high_rise_rule": "and"},               # yüksek bina: iki şart birlikte
    "occupant_load_factors": {"konut": {"row": "-", "label": "Konut (varsayım)",
                                        "m2_per_person": 20, "area_basis": "brut"}},
})
rapor = assess(bina, tb)

Komut satırında aynı yapı --tablolar dosya.json ile verilir. Bütün tablo tr-yangin tablolar --json ile görülebilir.

Yöntem ve kaynaklar

Birincil kaynak, mevzuat.gov.tr'deki derlenmiş metindir: Binaların Yangından Korunması Hakkında Yönetmelik, Bakanlar Kurulu Kararı 27/11/2007 No 2007/12937, Resmî Gazete 19/12/2007 No 26735; değişiklikler 2009/15316, 2012/2958, 2015/7401, 2017/10459, 2018/11347, CK 3167 (2020), CK 4825 (2021) ve CK 10026 (30/6/2025, Geçici Madde 4). https://www.mevzuat.gov.tr/mevzuat?MevzuatNo=200712937&MevzuatTur=21&MevzuatTertip=5 (metin 9 Kasım 2026'da kontrol edildi).

Kullanılan hükümler: Madde 4 (tanımlar), 8-18 (kullanım sınıfları), 31-33 (kaçış yolları, kullanıcı yükü, çıkış genişliği), 34 (yangın güvenlik holü), 38-48 (kaçış merdivenleri, çıkış sayısı, kapılar, konutlar), 49-52 (sağlık, oteller, toplanma, büro/mağaza/fabrika), 63 (acil durum asansörü), 75 ve 81 (algılama ve uyarı), 89 (basınçlandırma), 94 (itfaiye su alma hattı, yangın dolapları), 96 (yağmurlama), 97 (itfaiye su verme bağlantısı); Ek-5/A, Ek-5/B, Ek-7. Ek-5/B'nin hastaneler satırındaki merdiven kapasitesi değişiklikle 30 kişidir. Ek-7'nin kurumsal, ticaret, endüstri ve toplanma satırları Danıştay 10. Dairesinin 28/12/2021 tarihli E.2019/261 K.2021/5537 sayılı kararıyla iptal edilmiştir (İDDK 22/2/2023 onama); bu sınıflar için rapor bunu belirtir.

Hesap kuralları:

  • Kişi sayısı = ⌈alan / katsayı⌉; beyan edilen kişi sayısı büyükse o esas alınır (Ek-5/A notu). Ek-5/A'nın 1-4. satırları net, diğerleri brüt alanla çalışır.
  • Toplam gerekli genişlik = kişi / birim kapasite × 0.50 m (Madde 33(1)). Değer, 50 cm'lik tam birimlere yuvarlanmaz.
  • Merdiven genişliği kat bazında, o katın kullanıcı yüküyle kontrol edilir; iki çıkış gereken durumda her merdiven yükün yarısını taşımalıdır (Madde 33(4)).
  • Yağmurlama durumu verilmezse, sistem yalnızca Madde 96'nın zorunlu kıldığı durumda var kabul edilir ve kaçış uzaklıkları buna göre seçilir.

Sınırlamalar ve yorumlar

  • Yüksek bina tanımı ("bina yüksekliği 21.50 m'den, yapı yüksekliği 30.50 m'den fazla") iki şartın birlikte mi ayrı ayrı mı arandığını açıkça söylemez. Varsayılan ihtiyatlı yorum "veya"dır; high_rise_rule: "and" ile değiştirilebilir.
  • Sınır değerler: Madde 48(5)'teki 21.50 / 30.50 / 51.50 m eşiklerine tam eşit yükseklikler bir üst (daha sıkı) banda alınır; Madde 47(3)'te tam 4 kat 90 dk kapı ister; Madde 50'de tam 20 yatak iki çıkış ister.
  • Madde 96(2)(d)'deki "katlı" şartı ihtiyaten aranmaz; toplanma sınıfı "eğlence yeri" olarak bu bende dahil edilir.
  • Madde 89(1) merdiven kovası yüksekliğini esas alır; paket yapı yüksekliğini vekil değer olarak kullanır. Madde 48(7)-(8) uyarınca bodrum veya çatı arası hariç tutulacaksa konut_merdiven_yuksekligi_m alanını kullanın.
  • Madde 75(2) kat sayısı bodrumlar dahil sayılır.
  • Geometri (kaçış uzaklığı, köşegen, genişlikler) kullanıcı tarafından ölçülüp girilir; paket plan çizimi okumaz ve yol bulma yapmaz.
  • Kapsam dışı: yapı elemanlarının yangın dayanımları (Ek-3), kompartıman alanları (Ek-4), malzeme sınıfları (Ek-2), koltuk sıraları (Ek-6), su deposu ve pompa hesapları (Ek-8), tehlikeli maddeler (Sekizinci Kısım), mevcut yapılara özel hükümler (Onuncu Kısım), cezaevleri, açık otoparklar.
  • Yönetmelik değişebilir. Tablo dosyası güncel değilse load_tables ile düzeltin.

Geliştirme

pip install -e ".[dev]"
python -m pytest
python -m ruff check . && python -m ruff format --check src tests
python -m mypy src

Akademik atıf

@software{eminoglu_tr_yangin,
  author  = {Eminoğlu, Yusuf},
  title   = {tr-yangin},
  year    = {2026},
  version = {0.1.1},
  url     = {https://github.com/YusufEminoglu/tr_yangin_sdk}
}

Lisans

MIT. Ayrıntılar için LICENSE dosyasına bakın. İletişim: geospacephilo@gmail.com

Metadata

Release files for tr-yangin 0.1.1

For a detailed explanation of source distributions (sdists) and built distributions (wheels), please see the package formats documentation.

Source distribution (sdist)

Source distribution for tr-yangin 0.1.1
File Size Uploaded Provenance Actions
tr_yangin-0.1.1.tar.gz 53.8 kB With provenance Details for tr_yangin-0.1.1.tar.gz

Built distribution (wheel)

Table of built distributions (wheels) for tr-yangin 0.1.1
File Interpreter ABI Platform Actions
tr_yangin-0.1.1-py3-none-any.whl Python 3 none any Details for tr_yangin-0.1.1-py3-none-any.whl

Total release size: 94.5 kB

Release files / tr_yangin-0.1.1.tar.gz

Download URL tr_yangin-0.1.1.tar.gz
Size 53.8 kB
Tags Source
SHA-256 checksum
How to use checksums
0a779b9efb1bb5f74d55600c1c761d6ad53bef1fb08469123e0a6dd03c69f915
BLAKE2b-256 checksum
How to use checksums
598fe1afa5d6f47bb24545625dea3f6efe4157fd6288e34beadc7fc09bdef4af
Upload date
Uploaded using Trusted Publishing?
What is trusted publishing?
Yes
Uploaded via twine/7.0.0 CPython/3.13.16

Provenance

Provenance describes where a file came from. On PyPI, provenance is shared via attestations, which provide a verifiable record of the build or publishing details. View details, limitations and caveats.

PyPI Publish Attestation

PyPI verified that this artifact, at this checksum, originated from the publisher listed below.

Signed by GitHub Actions, verified by PyPI on Nov 11, 2026.

Transparency log

Release files / tr_yangin-0.1.1-py3-none-any.whl

Download URL tr_yangin-0.1.1-py3-none-any.whl
Size 40.6 kB
Tags Python 3
SHA-256 checksum
How to use checksums
13b76b67acd782d85ae480da76ed665df8985c8f9e32ff1ea97fed7a8f4f390e
BLAKE2b-256 checksum
How to use checksums
a71fc7f2d47b97da90af5c9e84044346e39483d18244f985607f97d55a6ed268
Upload date
Uploaded using Trusted Publishing?
What is trusted publishing?
Yes
Uploaded via twine/7.0.0 CPython/3.13.16

Provenance

Provenance describes where a file came from. On PyPI, provenance is shared via attestations, which provide a verifiable record of the build or publishing details. View details, limitations and caveats.

PyPI Publish Attestation

PyPI verified that this artifact, at this checksum, originated from the publisher listed below.

Signed by GitHub Actions, verified by PyPI on Nov 11, 2026.

Transparency log

Security for tr-yangin 0.1.1

Provenance

Provenance describes where a file came from. On PyPI, provenance is shared via attestations, which provide a verifiable record of the build or publishing details. View details, limitations and caveats.

Full provenance

Both files in this release have been uploaded with provenance metadata.

Select from 2 files

Attestation for tr_yangin-0.1.1.tar.gz

PyPI Publish Attestation

PyPI verified that this artifact, at this checksum, originated from the publisher listed below.

Signed by GitHub Actions, verified by PyPI on Nov 11, 2026.

Transparency log

A note on package security

PyPI is a repository for distributing packages, not a service for auditing them. While third-party security researchers and our staff do their best to detect and remove malicious packages, PyPI cannot guarantee the quality, security or suitability of any given package.

To learn more about protecting yourself from malicious actors, visit our package security documentation.

Anthropic, PBC Visionary sponsor Bloomberg Visionary sponsor Hudson River Trading Visionary sponsor Meta Visionary sponsor NVIDIA Visionary sponsor Microsoft Sustainability sponsor Depot Continuous Integration AWS Cloud computing and Security Sponsor Datadog Monitoring Fastly CDN Google Download Analytics Sentry Error logging StatusPage Status page