Skip to main content

uzwiki

Wikipedia va Wikidata'dan o'zbek tilida ma'lumot olish uchun Python kutubxonasi va buyruq qatori (CLI).

English: uzwiki looks up Wikipedia articles and Wikidata facts with Uzbek as the default language, falls back to English automatically, and can optionally translate queries and answers with Google Gemini — handy for Uzbek-speaking voice assistants and chat bots.

  • 📖 Wikipedia — qidiruv, maqola mazmuni, to'liq matn, bo'limlar, tasodifiy maqola
  • 📊 Wikidata — aniq faktlar: tug'ilgan sana, aholi, poytaxt, koordinata va boshqalar
  • 🔁 Avtomatik fallback — o'zbekcha maqola topilmasa, inglizchasi olinadi
  • 🤖 Gemini qatlami (ixtiyoriy) — so'rovni tozalaydi/tarjima qiladi, javobni o'zbekchaga o'giradi
  • 🛡️ Wikimedia qoidalariga mos — to'g'ri User-Agent, so'rovlar orasida tanaffus, 429 da qayta urinish
  • 🎙️ Ovozli yordamchilar uchun tayyor — (parameters, player=None) imzosi tool-calling'ga mos

O'rnatish

pip install uzwiki

Gemini tarjima qatlami bilan:

pip install "uzwiki[gemini]"

Python 3.10 yoki undan yangi versiya kerak.

Buyruq qatori (CLI)

uzwiki summary "Amir Temur"                 # qisqacha mazmun
uzwiki search "sun'iy intellekt"            # maqolalarni qidirish
uzwiki full "Python (dasturlash tili)"      # to'liq matn (4000 belgigacha)
uzwiki sections "O'zbekiston"               # bo'limlar ro'yxati
uzwiki random --lang en                     # tasodifiy maqola
uzwiki facts "O'zbekiston"                  # Wikidata: asosiy faktlar
uzwiki wd-search "Amir Temur"               # Wikidata: elementlarni qidirish
uzwiki property "Toshkent" aholisi          # Wikidata: bitta xususiyat
uzwiki smart "amir temur kim edi"           # Gemini qatlami bilan, javob doim o'zbekcha

Har bir buyruqda --lang uz|en|ru|... bilan tilni tanlash mumkin (standart: uz). Yordam: uzwiki --help yoki uzwiki property --help.

Python'da ishlatish

from uzwiki import wikipedia_action, wikidata_action

# Hikoya/tushuntirish kerak bo'lsa:
print(wikipedia_action({"action": "summary", "query": "Amir Temur", "lang": "uz"}))

# Aniq fakt kerak bo'lsa:
print(wikidata_action({"action": "property", "query": "Amir Temur",
                        "lang": "uz", "prop": "tug'ilgan_sana"}))

# Barcha muhim faktlarni birdan olish:
print(wikidata_action({"action": "facts", "query": "O'zbekiston", "lang": "uz"}))
Wikipedia (wikipedia_action) Wikidata (wikidata_action)
Nima qaytaradi O'qiladigan matn, paragraf Aniq faktlar (sana, raqam, koordinata)
Qachon ishlatiladi "X kim edi?", "Y haqida gapir" "Qachon tug'ilgan?", "Aholisi qancha?"
action qiymatlari search, summary, full, random, sections search, facts, property

wikidata_actiondagi prop uchun tayyor nomlar: tug'ilgan_sana, vafot_sana, tug'ilgan_joy, fuqaroligi, kasbi, poytaxti, aholisi, maydoni, koordinata, rasmiy_til, valyuta, davlati va boshqalar (to'liq ro'yxat: uzwiki.PROPERTY_MAP). Xom Wikidata P-kodini ham ("P569" kabi) to'g'ridan-to'g'ri berish mumkin.

Gemini tarjima qatlami (wiki_lookup)

wiki_lookup so'rovni Gemini orqali tayyorlaydi (inglizchaga tarjima qiladi yoki o'zbekcha imloni tuzatadi), Wikipedia/Wikidata'dan qidiradi va natijani har doim o'zbek tilida qaytaradi.

import uzwiki

uzwiki.set_api_key("AIzaSy...")   # yoki GEMINI_API_KEY muhit o'zgaruvchisi
print(uzwiki.wiki_lookup({"query": "amir temur kim edi"}))
print(uzwiki.wiki_lookup({"query": "ozbekistn aholisi qancha", "source": "wikidata",
                          "mode": "property", "prop": "aholisi", "lang_hint": "uz"}))

API kalit quyidagi tartibda qidiriladi:

  1. uzwiki.set_api_key("...")
  2. GEMINI_API_KEY muhit o'zgaruvchisi
  3. Joriy papkadagi config/api_keys.json (namuna: config/api_keys.json.example)

Kalit topilmasa yoki google-genai o'rnatilmagan bo'lsa, dastur qulab tushmaydi — wiki_lookup shunchaki tarjima qilinmagan natijani qaytaradi. Modelni o'zgartirish: uzwiki.gemini_tools.TEXT_MODEL = "models/...".

User-Agent (muhim)

Wikimedia siyosati bo'yicha har bir ilova o'zini tanitadigan User-Agent yuborishi kerak. Standart qiymat: uzwiki/<versiya> (https://github.com/Abror5555/wiki). O'z ilovangiz uchun o'zgartiring:

uzwiki.set_user_agent("MyBot/1.0 (https://github.com/me/mybot; me@example.com)")

yoki UZWIKI_USER_AGENT muhit o'zgaruvchisi orqali.

Ovozli yordamchiga ulash (masalan, Avelia)

  1. O'rnating: pip install "uzwiki[gemini]"

  2. Import qiling:

    from uzwiki import wiki_lookup
    
  3. TOOL_DECLARATIONS ro'yxatiga qo'shing:

    {
        "name": "wiki_lookup",
        "description": (
            "Wikipedia (tushuntirish/hikoya) yoki Wikidata'dan (aniq fakt: sana, "
            "aholi, koordinata va h.k.) ma'lumot oladi. Til mantig'i avtomatik: "
            "agar foydalanuvchi ANIQ 'o'zbek tilida qidir' / 'o'zbekchada top' "
            "demagan bo'lsa, lang_hint='auto' qoldiring — bu holda so'rov ichki "
            "tarzda inglizchaga tarjima qilinib, ingliz Wikipedia/Wikidata'dan "
            "eng to'liq ma'lumot olinadi. Foydalanuvchi aniq o'zbek tilida "
            "qidirishni so'rasa, lang_hint='uz' qiling. Natija HAR DOIM avtomatik "
            "o'zbek tiliga tarjima qilib qaytariladi — boshqa hech narsa qilish shart emas."
        ),
        "parameters": {
            "type": "OBJECT",
            "properties": {
                "query": {
                    "type": "STRING",
                    "description": "Foydalanuvchi so'ragan mavzu/savol, o'zi aytgan tilda"
                },
                "source": {
                    "type": "STRING",
                    "description": "'wikipedia' — tushuntirish/hikoya kerak bo'lsa (default). 'wikidata' — aniq sana/raqam/fakt kerak bo'lsa."
                },
                "mode": {
                    "type": "STRING",
                    "description": (
                        "source='wikipedia' bo'lsa: search|summary|full|random|sections (default: summary). "
                        "source='wikidata' bo'lsa: search|facts|property (default: facts)."
                    )
                },
                "lang_hint": {
                    "type": "STRING",
                    "description": "'auto' (default, tavsiya etiladi) yoki 'uz' (foydalanuvchi aniq o'zbekcha qidirishni so'ragandagina)"
                },
                "prop": {
                    "type": "STRING",
                    "description": (
                        "mode='property' uchun majburiy: tug'ilgan_sana | vafot_sana | "
                        "tug'ilgan_joy | fuqaroligi | kasbi | poytaxti | aholisi | maydoni | "
                        "koordinata | rasmiy_til | valyuta | davlati (yoki xom P-kod, masalan 'P569')"
                    )
                },
            },
            "required": ["query"]
        }
    },
  1. _execute_tool ichidagi dispatch'ga qo'shing:

                elif name == "wiki_lookup":
                    r = await loop.run_in_executor(None, lambda: wiki_lookup(args, player=self.ui))
                    result = r or "Ma'lumot topilmadi."
                    self.ui.show_content(f"WIKI — {args.get('query', '')[:38]}", result)
    

Avelia'ning config/api_keys.json fayli bo'lsa, uzwiki kalitni o'sha yerdan o'zi o'qiydi (dastur loyiha papkasidan ishga tushirilganda). wiki_lookup odatda 2 ta Gemini va 1-2 ta Wikipedia/Wikidata so'rovini ketma-ket bajaradi (taxminan 2-5 soniya), shuning uchun uni run_in_executor orqali chaqirish tavsiya etiladi.

Ishlab chiqish

git clone https://github.com/Abror5555/wiki
cd wiki
pip install -e ".[dev,gemini]"
pytest                      # internetsiz testlar
python examples/demo.py     # haqiqiy so'rovlar bilan namoyish + interaktiv rejim

PyPI'ga chiqarish (muallif uchun)

Yangi versiya chiqarish GitHub Actions orqali avtomatlashtirilgan (.github/workflows/publish.yml):

  1. Bir martalik sozlash: pypi.org'da akkaunt oching → Your projects → Publishing → Add a new pending publisher → GitHub tab: Owner Abror5555, Repository wiki, Workflow publish.yml, Environment pypi, PyPI project name uzwiki.
  2. src/uzwiki/_meta.py dagi __version__ ni yangilang (masalan 0.1.1).
  3. GitHub'da Releases → Draft a new release → teg v0.1.1 → Publish release. Workflow testlarni o'tkazadi, paketni yig'adi va PyPI'ga yuklaydi.

Litsenziya

MIT © 2026 Abror Kushshiyev

Metadata

Release files for uzwiki 0.1.0

For a detailed explanation of source distributions (sdists) and built distributions (wheels), please see the package formats documentation.

Source distribution (sdist)

Source distribution for uzwiki 0.1.0
File Size Uploaded Provenance Actions
uzwiki-0.1.0.tar.gz 21.2 kB With provenance Details for uzwiki-0.1.0.tar.gz

Built distribution (wheel)

Table of built distributions (wheels) for uzwiki 0.1.0
File Interpreter ABI Platform Actions
uzwiki-0.1.0-py3-none-any.whl Python 3 none any Details for uzwiki-0.1.0-py3-none-any.whl

Total release size: 45.1 kB

Release files / uzwiki-0.1.0.tar.gz

Download URL uzwiki-0.1.0.tar.gz
Size 21.2 kB
Tags Source
SHA-256 checksum
How to use checksums
0aebe20200cb407ff84666cfb923b2dd96df58cdc4f2ef113fa54aa72f13107b
BLAKE2b-256 checksum
How to use checksums
8a3cc9c2b94128183b8b540de390eb6fb69ed0cf5393fd77056601a14f777586
Upload date
Uploaded using Trusted Publishing?
What is trusted publishing?
Yes
Uploaded via twine/7.0.0 CPython/3.13.16

Provenance

Provenance describes where a file came from. On PyPI, provenance is shared via attestations, which provide a verifiable record of the build or publishing details. View details, limitations and caveats.

PyPI Publish Attestation

PyPI verified that this artifact, at this checksum, originated from the publisher listed below.

Signed by GitHub Actions, verified by PyPI on Nov 19, 2026.

Transparency log

Release files / uzwiki-0.1.0-py3-none-any.whl

Download URL uzwiki-0.1.0-py3-none-any.whl
Size 23.8 kB
Tags Python 3
SHA-256 checksum
How to use checksums
f91dfcab137d2b9eb6be8f9612c18463aec9a4e1fb57a31ab7515770892365d0
BLAKE2b-256 checksum
How to use checksums
db2d7ad73ba582ff5ce90848c3972803a627b1c0826598465a26d00055422742
Upload date
Uploaded using Trusted Publishing?
What is trusted publishing?
Yes
Uploaded via twine/7.0.0 CPython/3.13.16

Provenance

Provenance describes where a file came from. On PyPI, provenance is shared via attestations, which provide a verifiable record of the build or publishing details. View details, limitations and caveats.

PyPI Publish Attestation

PyPI verified that this artifact, at this checksum, originated from the publisher listed below.

Signed by GitHub Actions, verified by PyPI on Nov 19, 2026.

Transparency log

Security for uzwiki 0.1.0

Provenance

Provenance describes where a file came from. On PyPI, provenance is shared via attestations, which provide a verifiable record of the build or publishing details. View details, limitations and caveats.

Full provenance

Both files in this release have been uploaded with provenance metadata.

Select from 2 files

Attestation for uzwiki-0.1.0.tar.gz

PyPI Publish Attestation

PyPI verified that this artifact, at this checksum, originated from the publisher listed below.

Signed by GitHub Actions, verified by PyPI on Nov 19, 2026.

Transparency log

A note on package security

PyPI is a repository for distributing packages, not a service for auditing them. While third-party security researchers and our staff do their best to detect and remove malicious packages, PyPI cannot guarantee the quality, security or suitability of any given package.

To learn more about protecting yourself from malicious actors, visit our package security documentation.

Release history Release notifications | RSS feed

This release

0.1.0 This release

2 release files Full provenance

Anthropic, PBC Visionary sponsor Bloomberg Visionary sponsor Hudson River Trading Visionary sponsor Meta Visionary sponsor NVIDIA Visionary sponsor Microsoft Sustainability sponsor Depot Continuous Integration AWS Cloud computing and Security Sponsor Datadog Monitoring Fastly CDN Google Download Analytics Sentry Error logging StatusPage Status page