django-routines-tr

Django projeleri için tekrar kullanılabilir middleware, authentication backend ve yardımcı altyapı rutinleri.

Dil yönlendirmesi, admin erişim kontrolü, çok dilli slug yönetimi, e-posta ile giriş, görsel sıkıştırma ve rate limit aşımı loglama gibi tekrar eden altyapı kodlarını azaltmak için tasarlanmış, hafif ve production odaklı yardımcı araçlar içerir.

Özellikler

• Dil duyarlı yönlendirme middleware'i
• Admin erişim güvenlik middleware'i
• Çok dilli slug üretimi (LANGUAGES'a göre otomatik slug set etme)
• Unicode uyumlu çok dilli slug sistemi (Latin dışı alfabeler için otomatik destek)
• Çok dilli slug yönlendirme yardımcı fonksiyonu
• Alfabe otomatik tespitli coklu_slugify fonksiyonu
• E-posta ile giriş (authentication backend)
• Model ImageField görsellerini otomatik WEBP'e çevirme ve sıkıştırma yardımcı fonksiyonu
• Template'de dinamik görsel optimize etme (template filter)
• django-ratelimit entegrasyonu ile detaylı rate limit aşımı loglama

Kurulum

pip install django-routines-tr

Sonra settings.py dosyanıza INSTALLED_APPS kısmına ekleyin:

INSTALLED_APPS = [
    ...
    'django_routines',
]

Not:
Görsel sıkıştırma yardımcıları için Pillow gereklidir. Paket bağımlılıkları içinde otomatik kurulur.

Middleware Kullanımı

settings.py dosyanıza middleware'leri ekleyin:

MIDDLEWARE = [
    ...
    "django_routines.middleware.language_redirect.LanguageRedirectMiddleware",
    "django_routines.middleware.admin_redirect.AdminRedirectMiddleware",
]

LanguageRedirectMiddleware

• URL'leri aktif dile göre otomatik olarak prefixler
• Static ve media yollarını hariç tutar
• settings.LANGUAGES ayarını dikkate alır
• Çift dil prefix oluşumunu engeller

AdminRedirectMiddleware

• /admin/ paneline sadece superuser erişimine izin verir
• Yetkisiz erişimlerde HTTP 404 döner
• Admin panelinin ifşa edilmesini azaltmaya yardımcı olur

Authentication

EmailBackend

Kullanıcıların e-posta adresi ile giriş yapmasını sağlar.

settings.py:

AUTHENTICATION_BACKENDS = [
    "django_routines.backends.email_backend.EmailBackend",
]

Örnek kullanım:

from django.contrib.auth import authenticate

user = authenticate(request, username="user@example.com", password="secret")
if user is not None:
    pass

Not: Kullanıcı modelinizde email alanının unique olması önerilir.

Unicode Uyumlu Slug Sistemi

Yeni sürüm ile birlikte slug sistemi Latin dışı alfabeleri otomatik olarak algılar ve uygun stratejiyi uygular:

• Latin alfabeler → ASCII slug üretir
• Arapça, Kiril, Yunanca, İbranice, CJK vb. → Unicode slug üretir
• Slug boş kalırsa fallback üretir
• settings.LANGUAGES değiştiğinde otomatik uyum sağlar
• Manuel dil listesi tutmaya gerek yoktur

Bu sayede:

• TR, EN, DE, ES, IT gibi Latin dillerde klasik SEO slug
• AR gibi dillerde anlamlı Unicode slug
• Google uyumlu yapı

coklu_slugify

Türkçe karakter desteği + alfabe otomatik tespiti + Unicode uyumlu slug üretimi sağlar.

from django_routines.i18n.slugify import coklu_slugify

slug = coklu_slugify("İstanbul Şehir Rehberi")
# istanbul-sehir-rehberi

slug_ar = coklu_slugify("دليل خدمات نقل المطار في تركيا")
# دليل-خدمات-نقل-المطار-في-تركيا

Teknik Özellikler

• Türkçe karakter normalizasyonu
• Unicode NFKC normalizasyonu
• Latin dışı alfabe otomatik tespiti
• allow_unicode=True otomatik aktivasyonu
• Boş slug durumunda fallback üretimi
• Uzunluk kontrolü

Unicode Slug URL Desteği

Unicode slug kullanılacaksa, Django'nun varsayılan <slug:slug> converter'ı yeterli değildir.

Bu nedenle paket içinde UnicodeSlugConverter tanımlanmıştır ve slugify.py içerisinde yer alır.

urls.py Kullanımı

from django.urls import path, register_converter
from django_routines.i18n.slugify import UnicodeSlugConverter
from . import views

register_converter(UnicodeSlugConverter, "uslug")

urlpatterns = [
    path("blog/<uslug:slug>/", views.blog_detay, name="blog_detay"),
]

Yapılması gereken tek değişiklik:

<slug:slug>  →  <uslug:slug>

Bu sayede:

• Arapça
• Rusça
• Yunanca
• Çince
• İbranice

gibi tüm Unicode slug'lar sorunsuz çalışır.

coklu_dil_slug_uygula

Modelinizde settings.LANGUAGES içinde tanımlı dillere göre otomatik slug üretir ve ilgili slug alanlarına set eder.

• Ana alan: isim → slug
• Diğer diller: isim_en → slug_en, isim_de → slug_de, isim_ar → slug_ar vb.
• Model üzerinde ilgili alan yoksa güvenli şekilde atlanır
• Slug üretimi için dışarıdan bir slugify_fonksiyonu alır
• Unicode alfabeler otomatik desteklenir

Örnek kullanım (model save içinde):

from django.db import models
from django_routines.i18n.coklu_dil_slug_save import coklu_dil_slug_uygula
from django_routines.i18n.slugify import coklu_slugify

class Blog(models.Model):
    isim = models.CharField(max_length=255)
    # allow_unicode=True → Arapça ve diğer Unicode alfabelerde slug üretimini destekler
    slug = models.SlugField(max_length=255, unique=True, blank=True, null=True, allow_unicode=True)

    def save(self, *args, **kwargs):
        coklu_dil_slug_uygula(
            nesne=self,
            baslik_alani="isim",
            slug_alani="slug",
            slugify_fonksiyonu=coklu_slugify,
        )
        super().save(*args, **kwargs)

slugdan_nesne_getir_veya_yonlendir

Slug üzerinden nesneyi bulur ve gerekirse doğru dil slug'ına yönlendirir.

Hangi dilde yazıldığı bilinmeyen bir slug ile geldiğinizde, tüm dil alanlarında arama yaparak nesneyi bulur.
Aktif dildeki slug farklıysa yönlendirme döndürür; doğruysa nesneyi döndürür.

Kullanım senaryosu: Standart slug tabanlı URL yapısı. Slug'ı siz çekmiyorsunuz, URL'den doğrudan geliyor.

from django_routines.i18n.slug_redirect import slugdan_nesne_getir_veya_yonlendir
 
def makale_detay(request, slug):
    nesne, redirect = slugdan_nesne_getir_veya_yonlendir(
        model=Makale,
        mevcut_slug=slug,
        url_adi="makale-detay",
    )
    if redirect:
        return redirect
 
    return render(request, "makale_detay.html", {"makale": nesne})

Redirect varsa view içinde önce redirect döndürülmelidir.

Görsel Sıkıştırma

resim_sikistir

Model üzerindeki bir ImageField alanını:

• Eski görsel değiştiyse eski_<upload_to>/ klasörüne taşır
• WEBP formatına çevirir
• max_kenar ile en büyük boyutu sınırlar
• max_kb altına düşene kadar kaliteyi optimize eder

Örnek kullanım:

from django.db import models
from django_routines.images.compress import resim_sikistir

class Urun(models.Model):
    resim = models.ImageField(upload_to="urun_resimleri/", blank=True, null=True)

    def save(self, *args, **kwargs):
        resim_sikistir(self, "resim", dosya_adi="urun", max_kb=200, max_kenar=1200)
        super().save(*args, **kwargs)

resim_optimize (Template Filter)

Template'de görüntülenecek resimleri dinamik olarak optimize eder.

• WEBP formatına çevirip sıkıştırır
• İstenen genişlik ve kalite ayarlarını uygular
• Base64 olarak inline eder (ek HTTP isteği yapılmaz)
• Orijinal dosya boyutu korunur, sadece görüntülenecek versiyon optimize edilir

Template'de kullanım:

{% load resim_optimize %}

<!-- Default: 2000px genişlik, kalite 85 -->
<img src="{{ product.image|resim_optimize }}" alt="Ürün">

<!-- Custom: 106px genişlik, kalite 85 -->
<img src="{{ product.image|resim_optimize:'106:85' }}" alt="Ürün">

<!-- Custom: 200px genişlik, kalite 90 -->
<img src="{{ product.image|resim_optimize:'200:90' }}" alt="Ürün">

Format: genişlik:kalite

• genişlik = Piksel cinsinden (varsayılan: 2000)
• kalite = 0-100 arasında (varsayılan: 85)

Console çıktısı (Debug):

✓ Resim: urunler/urun1.jpg | İstenen: 106x85 | Orijinal: (2000, 2000) | Sonuç: 12.45KB
✓ Resim: urunler/urun2.jpg | İstenen: 200x90 | Orijinal: (1500, 1500) | Sonuç: 28.67KB

Rate Limit Aşımı Loglama

ratelimit_sinir

django-ratelimit ile birlikte çalışır.
Rate limit aşıldığında (HTTP 429) detaylı güvenlik log'u üretir.

Loglanan bilgiler:

• Client IP (X-Forwarded-For destekli)
• Kullanıcı ID ve username (authenticated ise)
• Path ve HTTP method
• Query string
• Referer
• User-Agent
• Accept-Language
• Host
• Session key
• POST key listesi
• Truncate edilmiş body preview

Kurulum

1) Middleware Ekleyin

settings.py dosyanıza aşağıdaki middleware'i ekleyin
(Genellikle listenin alt kısmında olması önerilir):

MIDDLEWARE = [
    ...
    "django_ratelimit.middleware.RatelimitMiddleware",
]

2) Rate Limit Handler Tanımlayın

RATELIMIT_VIEW = "django_routines.ratelimit_sinir.ratelimit_sinir"

3) Cache Ayarı (Production Önerisi)

django-ratelimit cache tabanlı çalışır.
Multi-worker production ortamda LocMemCache önerilmez.

CACHES = {
    "default": {
        "BACKEND": "django.core.cache.backends.redis.RedisCache",
        "LOCATION": "redis://127.0.0.1:6379/1",
    }
}

Redis veya Memcached gibi paylaşımlı cache kullanılması önerilir.

4) View Üzerinde Kullanım

from django_ratelimit.decorators import ratelimit

@ratelimit(key="ip", rate="3/m", method="POST", block=True)
def iletisim(request):
    ...

Limit aşıldığında otomatik olarak 429 döner ve ratelimit_sinir handler'ı çalışarak detaylı güvenlik log'u üretir.

Sunucu Üzerinde Logging İzleme

sudo journalctl -u gunicorn-ismi -f -o cat | grep rate_limit_sinir

Gereksinimler

• Python 3.10+
• Django 4.2+

Lisans

Apache Lisansı